VJESNIK 14. (ZAGREB, 1912)
Strana - 86
86 treća: Obale . zapadnoga dijela Sredozemnoga mora od grada Lisabone (Lisboa) do otočja jonskoga, zatim sjevero zapadnu Afriku od rta Ghir (C. de ger) do obale cirenejske s otočićem Ghera (1. do geli). Posebno imenovane su Hi spania, Italia, Barbaria i Africa; četvrta: Obale istočnoga dijela Sredozemnoga mora od grada Pize (Pisa) do grada Larisse (Larisa) na medji sirsko egipatskoj i odande uzduž egipatskog i tuniškog primorja do grada Bizerte (Biserte). Posebno se spominju Italia, Scla uonia, Dalmatia, Natolia, Asia minor, Egypto te Barbaria; peta : Crno more, okruženo od Valachije, Cumanije, Më grelije, Male Azije i Anatolije; šesta: Jadransko more, dopiruće do rta Sta. Maria (di Leuca) odnosno do otoka Krfa ; kao imena zemalja navadjaju se: Italia, Sclauonia, Dalmatia i Albania; napokon sedma: Arhipelag omedjašen Grčkom počam od rta Ma tapana (Matapani), pa Macedonijom, Rumelijom, i zapadnim dijelom Male Azije s otokom Rodom, te na jugu otok Kreta. Mjerilo tih karata, i to 1.—5. po prilici je 1:5,000.000 6. „ „ „ 1 : 3,000.000 a 7. „ „ „ 1 :2,500.000 A sada da vidimo, kako naš atlas odgovara onim uslo vima izradbe i tehnike, koji su pri pravljenju karata od XIII. do XVII. vijeka bili regbi uzakonjena pravila, od kojih se već iz starinske navade nije rado sašlo. Stvarala se je na taj način neka vrst uzorkarte, (ili ti normalportolano, kako ga krsti ne posve ispravno A. E. Nordenskiöld u svojem monumentalnom djelu „Periplus"), koja je sve do početka XVII. stoljeća ostala skoro nepromijenjena, a obuhvatala obale Evrope počevši od Danske, i sjeverne Afrike do rta Bojadora, Male Azije te Crnoga mora. Sve karte te vrsti (pa po tomu i atlasi) bijahu vazda rukopisne i svedj na pergameni iz ovčje ili kozje kože zgotovljene još i onda, kada je drugdje papir davno bio istisnuo pergamenu. Istom kasnije u XVIII. sto ljeću preotimlju mah one na papiru tiskane karte. Pergamena se je za karte upotrebljavala lih s praktičnoga gledišta, jer je čvršća od papira, pa je stoga izvrsno odolijevala vlagi, a i
