Ciszterci rendi katolikus gimnázium, Baja, 1883

41 onum auctore putaretur, vita innocentissimus, raptus subito fervore est, ut in turbulentissimo tribunatu 621. in summum discrimen ageretur. Aegre ferens ictum opere suo cuin Hispanis foedus negligi, vei potius infirmari,

1) inimica cepit senatui et, qui huius praecipuas tenuerunt partes, nobilibus consilia. Et hoc eo magis, quod omuium, quos morum corruptelae prius iam pertaesum fuerat: Scip. Aemiliani, Ap. Claudii, P. Crassi, cuius orationes diiigenter frequentabat, et Qu. Metelli favorem et consensum conciliasse cogitabat. Promulgatis legibus agrariis ira ductus repente ad plebem a nobilibus descivit, quorum tantum in se concitavit furorem, ut salvus gradum ex certaminibus revocare iam non posset totuinque se populi gratiis obiiceret. Quibus ne excideret, alia iusta cum iniustis vei in pectore íovebat, vei exequenda propo6uit. Jam ex his, quamquam nulla est orationis mentio praeter concionis in Mancinum 618. memóriám, quis neget euin dicendi armis ad plebem et in senatum refulsisse, qui Octavio collegae — quod inauditum antea — snffragiis populi, quod pro adversa parte stetisset, impérium abrogavit; qui leges suas oratione commendavit et defendit, comitia populi pro voluntate flexit et unius seculi discidioruin praecipitem patefecit seriem ? Acutae et prudentia plenissimae memória teste dicuntur,

2) sed neque sat acrem naturarn, ut eundem semper fervorem retineret, neque sat temporis habuit, ut ingenium augeret et declararet. Quae via huic infausto casu intercludebatur, aperit natu minor, sorté aequalis, animo praestantior communi sententia fráter C. Gracchus. Qua natura vehementissimus et ita excellens animo, ut quos conciliavit, nulla calamitate avulsos teneret; quibus studiis et ingenio ex forensi usu domesticaque disciplina ita ornatus, ut peritissimus rerum publicarum eo tempore haberetur; quo dolore amissi fratris et odio senatus ferebatur: iisdem princeps rostrorum in tribunatu 631. factus est. Spatio enim uovem annorum, quod remotus a republica silentio fere transegit, ita parum concitati affectus exstingui potuerunt, ut altius magis in dies arderent eumque dolore et odio retentum in consiliis et novarum rerum studio exercerent et firmarent. Hoc animo igitur, ut fraternae mortis memóriám subversi senatus ruina aequaret, fors etiam, ut perpetui tribunatus regimine superbiam nobilium frangeret et plebem iniuriis ad extrema perductam ad meliora eveheret, plurimas leges túlit, quibus plebem, equitum ordinem et socios in propositum finem coniungeret. Civitatem omnibus Italis proposuit, dividebat agros, vetuit quemquam civem plus quingentis iugeribus habere, nova constituebat portoria, novis coloniis replebat provincias, iudicia a senatu transferebat ad equites, frumentum plebi dari instituit, nihil immotum, nihil tranquillum, nihil i) Vell. Pat. II. 2. — Cic. Brut. 27.