Ciszterci rendi katolikus gimnázium, Baja, 1883
40 plura tunc, quum de iudicaili genere orationis potissimum locuturi erimus. E plurimis huius turbuleutae aetatis oratoribus, qui signiferos tempore piaecedebant, non quasi perfectior aliqua dicendi ratio ab iis teneretur, sed quod studio artis diligenter, quae dixerant, litteris commendarunt, memorantur Luc. et Spur. Mummius fratres. 1) Pares eloquendi simplicitatc prior antiquitatis amore, hic strictiore quadain praecisione et doctrina Ciceroni probatus. Neque C. Sempr. Tuditanus, Romanaium reruui scriptor, Xoyiárarov záv Papaícov tSvyyQuyéav 2) et eleganti orationis genere praeditum quum legereinus, 3) omitti conceditur. Hos autem ingenio M. Aem. Lepidus, Porcina nominatus, longe superavit, qui „summus orator est babitus et fűit, ut apparet ex orationibus." 4) Memória tantum liaec eius eloquentiae laus nititur, cui quidem sollertissima formae cura fűit, vestis vero gratiosa, cui digno circumdaretur, non semper habuit. Hoc enim auctore primum inducta Graeci sermonis levitas ; et verbis apte ponendis primum in stilo prolatum aliquid artiticii. 8) Defuit tamen doctrina in legibus, in maiorum iustitutis, 6) quae pulchram simul divitem redderet. Non plus certitudine ex testimoniis alia Lic. Crassi, cognomine Muciani dicendi ratio munitur, nempe qui felicissimo propter insignes familiares statu ortus apueris domestica institntione diligentissinia fruebatur. Naturalis P. Mucii filius, P. Crassi vero adoptivus, fratre P. Scaevola, iuris tam pontificii, quam civilis peritissimo quum studio domi collecta prosequendi ampliandique non secus ac ingenio polleret, et praesertim scientia iuris emiueret, 7) in illos quam plurimos merito refertur, quj dicendi consuetudinem propter quotidianum huius in repubiica usum scientiae iunxerant. Exempla Graecorum non fuisse illi abseondita perfec" ta linquae eorum notitia ostenditur. Neque autem liuic, neque prioribus, quos hic ob idem fere vitae spatium noinine potius attuli, laus memorata convenit, quam motuum auctoribus, in foro et in aniinos principibus reservavi. Sunt eadem stirpe clarissima eadem animi cultura, eodem consilio et eadem fortuna tristissima iilii Sempr. Gracehi, aequitate celebris: Tiberius et Caius. Sollicita matris Corneliae cura, caritate pláne singulari educati animi nobilitatem, patriae amorem, elegantein loquendi modum, quem multum contulisse natorum eloquentiae accepiinus, 8) ab uberibus tenuisse videntur. Institutione vero domestica, frequenti quoque Graecorum consuetudine ea fruebantur, qua scientias et artes magis quam quisquam aequalium ingenio imbiberent. Primus aetate Tiberius, natura mitis, qua nihil minus futuro sediti1) Cic. Brut. 25. — 2) Dion.' Halic. I. 11. — 3) Cic. Brus.. 25. — Cic. Brust. 25. — 5) Ibidéin. — 6) Cic. De Orat. I. 10. — ') Velleius Pat. II. 2. Gellius I. 13. — 8) Quint. I. 1. 6.