Tóth Péter: A lengyel királyi kancellária Libri Legationum sorozatának magyar vonatkozású iratai II. 1526-1541 (Miskolc, 2003)
ventu consecuta sunt, accipere dignetur. Postquam uterque exercitus ad eum modum, ut serenissimae maiestati vestrae scripseram, posuisset castra, per diesque complures lenibus certaminibus mutuo conflictarentur. Vigesima die praesenris mensis diluculo Turcae magno impetu, uno atque eodem tempore et hii, qui in classe erant, insulam, quam Germani praesidio tenuerant, paulo infra Pest sitam, et hii, qui in castris erant, castra Germanorum invaserant et insula quidem depulso Germanomm praesidio parum tunc attento potiti sunt, sed a castris cum acerrime pro vallo et fossis dimicaretur, cumque ex uno loco incredibih multitudine, Turcae ex altero Budenses insisterent, fortimdine et robore mihtum Germanorum depulsi, fessi atque debihtati, cum quattuor horis pugnarent, pedem in castra retulerunt, nec multa hora interiecta Germarti insulam amissam, quae sibi et quod a latere esset hostilium castrorum, et classem hostium ab ascensu Danubti prohiberet, magno usui erat, immisso novo praesidio, depulsis Turcis recuperarunt, duosque tunc hostium galeones et sex minores naves globis fractas et disiectas una cum classiariis militibus naufragio dederunt. Sed non diu haec fortuna Germanos fovit, eodem enim die ex nuntio uno atque altero affirmans Turcamm imperatorem magnis coptis adventare, nec procul iam abesse, subito metus et trepidatio cohorta est inter Hungaros primum, deinde inter Germanos, quae totam rationem consiliorum capitaneis exercitus variavit, ut non de aho iam, quam de fuga cogitaverint. Sequenti itaque die, vigesima prima Augusti tormenta loco movere, equos et impeclimenta in Pesth transferre praetextu primum firmandi praesidti in Pesth, sed revera, ut milites consihum fugae celarent. Nocte tandem insurgente classis, quae infra castromm situm classi hostium obiecta steterat, iusso capitaneomm retrocederet et quaedam tantum naves militum capessendomm gratia ad litus ex alto adductae essent, renuntiatumque esset mihtibus, ut se ad fugam cum silentio, sine tumultu aptarent, subito postquam capitanei dispositis navigiis se subduxissent, mihtes tumultuari, quique propius essent ad litus, inscendere naves et pro se quisque occupare nituntur, inter quos cum plurimi venissent et navigia ntinus, quam pro dimidiato eorum numero essent adnecta contentione suscitata, clamor et strepitus primum in arce Budensi, deinde in castris hostium exauditus, hostes ad arma concitavit. Magno itaque impetu quarta hora noctis et terrestres, et navales hostium copiae irruptionem fecerunt in Germanos, qui destituti navibus in praelium redierant, magna cum caede et strage suorum bis aut ter repulsi castris retrocessere totidem vicibus suppetias Budensium fiagitarent, cum Germani necquiquam suorum opem implorantes deffessi viribus, cinctique pauci a multis, postremo ut quo quisque pugnaverat loco, in eo strenue occubuit. In eo tumultuario rnilitum in naves ascensu tres cum ferre pondus valerent, una cum mititibus submersae sunt. Porro Turcarum navales copiae cum ad fugientem classem Germanorum et ipsae excirentur, facto impetu recte in Pesth gressum tenuere, a quibus tam ipsi, qui navigio ex castris ad Pesth evaserant, quam ilh, qui aegrotatione multi nobitium illo decumbebant, ad unum caesi atque oppressi sunt. Tormenta optima quaeque et vatidissima, quae ex omni Austria, provinctisque altis comportata ad exercitum erant, praeter quinque mediocria, quae secum abstulemnt, in potestatem hostium devenerunt, quae certe praestiterat vel submergere Danubio, vel vi sulphurei pulveris disrumpere, quam ad usum infensissimorum Christiani nominis hostium retinquere. Femnt ex toto exercitu vix tertiam partem evasisse, cum duae vi et armis hostium obtritae
