Dienes Dénes: Minthogy immár schola mestert tartanak... Református iskolák Felső Magyarországon 1596-1672. - Acta Patakina 4. (2000)
Iskolai törvények - Tarcal
TÖRVÉNYEK X. Seniorem ex corpore scholastico electum, juvenem candidum, pietatis et modestiae studiosissimum, ab omnibus revereri, eidemque in officiis scholasticis citra ullam tergiversationem morem gerere mandamus: Ejus officii erit, fide mediante bona communitatis recipere et conservare, et inter alumnos aequaliproportione dividere; musaea mox a signo vespertino, prius quam porta claudatur, perlustrare, absentes annotare, divisionis tempore Rectori connotata exhibere; aliaque scholastici laboris munia probe et fideliter obire. XI. Oeconomi quoque officium erit hora septima vespertina signum campanula ad preces dare: portam hora octava signo cubitum dato sera claudere; tertia matutina signo studiosus ad laborem excitare, portam reserare, mundiciem totius Scholae bis in hebdomada curare; absentes a lectionibus, templo, funere, aliisque congressibus scholasticis annotare; annotatos Rectori tradere: mulctam a delinquentibus mature exigere, inordinate sese gerentes officii admonere; tertia demum hebdomada habita oratione, aut trium capitum bibliorum ex memoria recitatione, munus suum sequenti resignare. XII. Has ipsas leges, cum honestas, justas, studiosaeque juventuli perutiles, et communi tranquillitati fructuosas esse cuncti intelligant: ab omnibus et singulis debitam subjectionem pro autoritate vocationis nostrae exigimus: quam manus etiam subscriptione testatam iri optamus. Contumacibus vero, pacis scholasticae turbatoribus, fucis et ad stivam magis, quam ad literas aptis, fores Musarum clausas denunciamus, et tanquam profanos, a societate nostra, procul esse jubemus. Poenae transgressorum 1. Quicumque sine Rectoris venia emanserit a lectione [primjarium, ab examine tres, ab oratione totidem, a memorae exercitio quatuor, a disputatione decem numos pendito. 2. Qui ceremonias templi et scholae, hoc est contiones et preces matutinas et vespertinas, Bibliorum item praelectionem sine venia neglexerit, aut quatuor numos solvito: aut unum caput loco repetitionis ex memoria promte recitato. 3. Qui sine comite templum ingredi egredi, aut funus comitari deprehensus fuerit, unum numum pendito. 4. Qui nativo sermone licenter loqui ab aliquo deprehensus fuerit, pro singulis erratum numum, si a Rectore, duos, aut decem pendito, versus 277
