Századok – 1884

III. Állandó rovatok - Irodalmi és vegyes közlések - 552

554 TÁRCZA. Campegii et Baronis Burgii (1524—6). Clementis VII. in Hungaria oratorum, qui aunis, fatalem cladem Mohacsiauam praeeedentibus, Huugariam a Turearum impetu, Sacrae Sedis auxilio et auetoritate, salvam reddere eontenderunt. Monumenta virorum horum, arduis temporibus, de patria nostra optime meritorum, históriám eius temporis nova illustrant luce, simul insigne subministrant argumentum celebrandi Romanorum Pontificum in fata gentium, imprimis gentis nostrae, salutiferum influxum. Gens enim Hungara, novem fere abhine saeculis, patriae, armis victricibus assertae, in Petri petra fundamentum posuit. Et magnus ille Sancitatis Tuae praedecessor, qui primum nostrum Regem sacro diademate insignivit, simul universae genti nostrae spiritum suum : spiritum eivilitatis christanae et litterarum amorem afftasse videtur. Ideo terque quaterque beatos nos celebramus, quod fortuna nobis obtingat, operis nostri, Sacrae Sedis et Hungáriáé intimum nexum illustrantis primitias Tibi, Sancte Pater, offerre posse, qui cum Silvestri in patriam nostram, singulari propensione Gerberti quoque geniuni haereditasti. Dignare, Beatissime Pater, conatuum noatrorum tenues fructus benigne suscipere, et cunctis, qui huius operis participes sunt, divini auxilii auspicem, apostolicam benedictionem impertire. A szép beszédre a pápa a következő emelkedett szellemű választ adta : Tabulariuin Vaticanum sponte et libenter eruditorum virorum industriae pátere iussimus, ut veterum pervestigatio monumentorum disci plinis historicis maius lumen afferret. Volumus enim et debemus quantum possumus (quae est Apostolicae Sedis hereditaria laus) bene mereri de studiis optimis, et artes omnes, quae ad incrementa humanitatis pertinent, singulari cura patrocinioque tueri. Praeterea nihil est, quod Ecclesiae aut Pontificibus maximis ab inquisitione veri metuamus : quin immo non exiguam utilitatis spem in ea ipsa inquisitione positam eerto scimus. Etenim monumenta rerum gestarum explorate cognita multum valere posaunt ad illustranda Ecclesiae romanique Pontificatus benefacta, emendatis confutatisque pluribus, quas hominum aut incuria fudit aut invidia peperit, opinionibus. — Quod nunc idem confirmatum videmus, dilecti filii, testimonio veatro : qui cum monumenta Tabuiarii Vaticani Ilungarica saeculi XIV ineuntis sedulo indaganda eademque publicanda curaveritis, aequalibus posterisque prodidistis quot et quanta illo ipso tempore fuerint Decessorum Noatrorum in Hungarorum genua mérita. Nonduni depulaia aevi, quod medium appellant, tenebris, inflam matiaque ad pernicioaa diasidia animis maiores vestri praeclara illa munera, quae a vobis commemorantur, ab hac Sede Apostolica adept! aunt, humanitatem et pacem, civilem et aacram diaciplinain, mores, doe-