Podhradczky József (szerk.): Pázmány Péter' esztergami érseknek, Magyar Ország primásának és a' romai közönséges Anya-Szent-Egyház cardinálisának élete (Buda, 1836) - 22.958
58 Posoniensi asservatur. Ea excuti, ac recenseri non importunum iudicarem. Ceterum, Augustissime Imperator! licet ego res Ecclesiasticas curando, nihil fere de externis Tractatibus vel Turcicis, vel aliis sciam 5 nihilominus, quia publicae calamitates impendere videntur, pro muneris mei ratione, demisse Majestatem Vestram rogo, dignetur subditorum quieti consulere, et si aequis conditionibus fieri poterit, pacem Turcicam eo usque stabilire, donec pax Imperii sarciatur. Maximis conatibus hostes Maieslatis Vestrae totis hisce decennii annis in eo laborarunt , ut apertum Maiestati Vestrae bellum cum Turea conflarent, eaque validissima diver- sione, vires Maiestatis Vestrae attenuarent, nec tamen id hucusque efficere potuerunt; quodsi nunc idipsum per nos assequantur, quanto erunt insolentiores ? Certe, multo plures hostes in Imperio, et alibi habebit Maiestas Vestra, quam primum bello Turcico implicatum viderint: usque adeo, ut et Civitates neutrales, et Principes quiescentes animos sumpturi sint confestim, ac Maiestatem Vestram tnm formidabili bello implexam viderint. Vires Imperii, Pontißcum libe- r alit at em, Regis Hispaniae opes concurrisse vidimus ad Turcicum l ellum, et tamen summis in periculis versati sumus. Quid nunc futurum, ubi Provinciae exhaustae, aeraria absumpta, affectus populorum mutatus, imo in ruinam multorum incolarum (benevole mihi Maiestas Vestra parcere dignetur, necessitate urgente , debita submissione suggero, quod necessarium iudico) semper ne Maiestatem Vestram inquietam, anticipem, ac periculosam aleam adire patiemur ? nec quies Maiestati Vestrae, nulla subditis populis salus dabitur? Quid illud tandem est, pro quo* bellum cum Tureis fieri debet ? Nescio an intra viginti annos pacis tantum emolumenti omnia illa, de quibus contravertitur, afferre possent, quantum uno mense in militem erogandum. Multo plura sunt, quae animo obversantur, sed ne Maiestati Vestrae clementissimam patientiam offendam, hic finem facio, Deum orans, ut et Maiestatem Vestram felicissime tueatur, et consilia in salutem populorum inflectat Posonii 5. Augusti 1627. A’ •Pesti Universitás Könyvtárában le tett eredeti irománybúi; melly Pázmány Péternek mély belátását, és nagy hazafiúságát bizonyítja. II. Sylvester Pápa levelét, e’me jegyzékkel „Epistolam ex Archivo Traguriensis Ecclesiae accepimus.u olvashatni „Declaratio Jurium societ, Jesu, quae in Regno Hungáriáé, atque etiam Transylvania halet ad Bona stabilia possidenda. Viennae Austr. Typis Matthaei Cosmerovii, Anno 1646.“ in 4. p. 27 — 30* XV. §. Pázmány Harmintz ezer forinttal járó esztendei föl-pénz felül rendeli : hogy abbúl a’ Pazmaneumban nevelt Megyés-Papoknak két száz : a’ Sz. Kereszti Megyés Papnak ruházatára száz: az Otsmánynak kegyetlen iga'ja alatt sénlődö faluk Megyés Papjaiknak száz : a’ Posonyi ’s Nyitrai Vármegyékben levő Megyés Papoknak öt száz : az Esztergami Székes-egyházban Arany Misét mondó káptalanszerbéli Uraknak száz ötven: ’s a’ Székes Egyház Muzsikusainak négy száz ötven forint esztendőnként adassék. Sellyén Június 29-kén 1629. Pázmánynak ezekről szóló levele helyeit , mellyre szert nem tehettem, Közlöm III. Ferdinand’ Ts. ’s K. 1652 észt. ok-levelét. Nos Ferdinandus III. Divina favente clementia Electus Rom. Imperator semper Augustus, ac Germ. Hung. Bohemiaeque Rex, Archi-Dux Austriae etc. Fatemur et recognoscimus tenore piaesentium, tam nostro, quam haeredum, ac successorum nostrorum nomine significantes , quibus expedit universis : quod cum fideles nobis dilecti N. Judex et Senatus, totaque Communitas Civitatis nostrae Hamburg in Archi Ducatu nostro Austriae Inferioris existentis, anno