Folia Canonica 3. (2000)
HONORARY DOCTORATE - Urbano Navarrete: Persona, personalismus, matrimonium
22 URBANO NA VARRETE tatis et inviolabilitatis personae humanae fovendum contulisse, praesertim Declaratione Dignitatis humanae circa libertatem religiosam et Constitutione pastorali Gaudium et spes de Ecclesia in mundo huius temporis.10 In hoc contextu historico in quo undique in occidente exaltantur dignitas, libertas, intangibilitas, iura personae humanae, memorandus est ille eventus qui anno 1968 explosit quique “contestatio” vocari solet. Reactio enim maxima vix non ubique in occidente locum habuit, etiam intra Ecclesiam, contra quidquid aliquo modo significaret ordinem stabilitum, ius, institutiones, organizzationem, structuras. Maximus valor affirmabatur libertas modo individualistico intellecta. “Personalismus” et “individualismus” tetigerunt suum maximum culmen, cuius consectaria adhuc animadvertuntur in pluribus tendendis versus democra- tismum quemdam et libertarismum, alienum a qualibet limitatione libertatis personalis in societate. Hinc defectus sufficientis exercitii auctoritatis ad efficaciter bonum commune actuandum modo aequo onera socialia distribuendo. 3. Personalismus et matrimonium canonicum His ob oculos habitis, facilius comprehenditur intrinseca pugna quae his ultimis deceniis dilaniat institutum matrimoniale et familiare inter valores qui coniuges respiciunt quique personalistici hodie dici solent et alios valores ad quos actuandos indole sua naturali matrimonium etiam ordinatur. Ad difficultates huic instituto intrinsecas ex passionibus humanis provenientes, hodie additur ideológia illa, inter multos diffusa, quae singulorum libertatem sensu individualistico intellectam, maximum valorem ac regulam moralitatis aestimat, ideoque institutum matrimoniale vel superfluum vel ad voluntatem cuiusque accommodandum esse affirmat. Hinc est quod “uniones facti”, quae dicuntur, absque ullo freno ordinis moralis vel socialis multiplicentur etiam inter eos quibus nullum impedimentum opponitur ad matrimonium civile vel religiosum celebrandum. Ex alia parte, praetenditur ut his unionibus eadem iura - non vero officia - agnoscantur ac matrimoniis ad normam iuris celebratis. Immo et praetenditur ut unionibus stabilibus inter personas eiusdem sexus eadem iura agnoscantur ac unionibus stabilibus inter personas diversi sexus; quin immo et volunt ut personis eiusdem sexus liceat inire matrimonium inter se, iisdem iuribus praeditum ac matrimonium inter virum et mulierem constitutum. Non 10 Substantivum “persona” in documentis conciliatibus est, ut ita dicamus, substantivum praedilectum. Saepe potest substitui substantivo “homo” vel alio aequivalenti. Sed “persona” continet hodie repercussionem quamdam affectivam vi cuius praefertur aliis subtantivis aequivalentibus. Terminus “persona” in documentis Concilii recurrit 148 vices ex quibus 19 in Declaratione Dignitatis humanae et 71 in Constitutione Gaudium et spes; adiectivum autem “personalis” invenitur 40 vices, ex quibus 3 in Dignitatis humanae et 20 in Gaudium et spes. Invenitur etiam bis adverbium “personaliter”, semel substantivum “personalitas” et semel quoque “personalizatio”.