Stocker Laurentius: Thermographia Budensis, seu scrutinium physico-medicum aquarum mineralium Budae scaturientium.. - Budae, Johannes Georgius Nottenstein, 1729. (S. 0719)
4 Caput //. dices forsän, leviora femper íupertfciem peterc, quomodo ergb fíeri poteft? quód aquae falfae, utpoté duicibus graviores in fuperfteie haereant reliftis Jevioribus circá fundum ? ubi notandum, mare circá barathrum bituminofis, uliginofís, 6cvifcoiís particulis eíTe refeftum, has autem falfseparticulae, Jicét graviores permearenequeunt, quemadmodüm aqua falfa magls fupernatat vino dulci, quám auftero , őc acido , quia vinum dulce majori uligine, 6c vifcofitate , magísque pingui, ac quafi bituminoső, tenaciori fuccő conftat, quám vinum aufterum 6c acidum, ubi, licetaqua falfaíit gravior , defcendere tarnen non valet intrá vinum, niíi partes illiusfursűm extrudat, quodautem praeftarenon poteft, niíi iJJud dividat, 6c permeet, atdiificiliüs dividuntur, permeantur partes vini magis uliginofi, 6c vifcoíi> quám magis íalini, unde quid mirum? aquam falfam iJli, quám huic, magis innatare , quod idem de aqua marina fentien' dum. S' 7' Q" o d autem de lírinatoribus circumferunt, eos nimirüm ad fundum demerfos fuperincumbens aquae pondusnoa fentire, tanti momenti noneft, íiquidem aquae pondus á laterc compreílivumíic nihil, aut parum fentiunt, cűm tamen lateraiis aquae nifus vei ipfo Horizontali aquarum meatu ex abruptó adaperto ad oculum docetur , ubi maximo cum impetu aquas erumpere experimur, utgraviora etiam quaequst corpora propellant, fecúmque rapiant, utpoté limitum compreílionis impatientes. Deinde eadem rediret quaeíliode aere, cujus tamen gravitatem poíitivamacuratiíHmi viri tantümnon milleniscomprobant experimentis, quam tamen utpoté nobis continuó incumbentim minimé advertimus , ob eandem pláné ratio f nem. 8. Aeris autem gravitatem pofítivam firmis qui comprobant experimentis, funt inprimis Reverenduf P. Scbotur 5. i?i mchanica ; Bartolinur de pulmorum fubßantia, fr motu ; Riciolur B Merfenur, Boy/e, Őc alii quám plurimi ; immó 6c ipfc Arißotelee lib. \. de cor/o , gravitatem aeris experimentő probat, dum inquit: uter
