KOZÁKY ISTVÁN: A HALÁLTÁNCOK TÖRTÉNETE II. / Bibliotheca Humanitatis Historica - A Magyar Nemzeti Múzeum művelődéstörténeti kiadványai 5. (Budapest, 1944)

I. Die „Contemptus-Mundi"-Literatur

-Ill­Cum regnante regnabunt. cum gaudente gaudebunl. 30. Tunc dolor, tunc taedium, tunc labor delebilur; Tunc rex regum, rex mundus, a mundis videbitur. Ein zweites Gedicht, das sich ebenfalls bei Dreves, Analecta hymnica Bd. XXXIII. S. 267— 268 unter Nr. 244 befindet und den Titel „De Vanitate Mundi" führt, steht in dem Cod. Lu­ciliburgensis 84 und wurde im XIII. Jahrhun­dert in diese Handschr. eingetragen. Es zeigt schon ausser allgemeinen Vergänglichkeitsge­danken die übliche Wendung „Die, ubi sunt?" und vereinigt mit dem Versuch einer Standes­unterscheidung die Beschreibung des Gisant­Typ-Toten : 1. Mundus deciduus et homo fragilis Totus in dubio. totus instabilis, Tarn cito labitur ut aqua labilis. 2. Plus crede literis scriplis in glacie, Quam mundi fragilis vanae fallaciae. Qui nihil habuit unquam fiduciae. 3. Credendum magis est auris fallacibus, Quam mundi miseri prosperitatibus, Falsis insaniis ac vanitatibus. 4. Die, ubi Salomon, olim tarn nobilis. Vei pulcher Absalon, vultu mirabilis, Vel dulcis Jonathas, mullum amabilis ? 5. Quo Caesar abiit, celsus imperio? Die, ubi Tullius, clarus eloquio, Vel dives splendidus, totus in prandio ? 6. Tot mundi proceres Totum evanuit ut ros, ut nebula, Ut breve theatrum, ut brevis fabula. 7. Sicul breve festum est mundi gloria, Vel breve somnium sunt eius gaudia, Quae totum substrahunl aeterna praemia. 8. 0 esca vermium, o massa pulveris, 0 mors, o vanitas, cur sie extolleris ? Ignoras elenim, utrum eras vixeris. 9. Nil tuum dixeris, quod potes perdere, Nil longum, poterit quod finis claudere. 10. Felix, qui potuit mundum contemnere, Felix, qui potuit summa diligere I Suberna (!) cogita, cor sit in aethere ! Mit der Altercatio animae et corporis steht ein anderer Text aus dem XIV—XV. Jahr­hundert in engerer Verwandtschaft. Dreves ver­öffentlicht ihn ebenfalls im XXXIII. Band sei­ner Analecta hymnica S. 260—262 unter Nr. 242 nach der Handschrift Collect, ms. Campense, saec. 14/15. Cod. Vindobonen. 883. A.; weiter Collect, ms. Gottscheen. saec. 15. und Cod. Vindobonen. 4493. B (vgl. auch Cod. S. Petri Salisburgen. b. VI. 3, saec. 15. C. — Clm. Mo­nancen. ol. Emmeramen. 14343. aus dem Jahre 1351. D.) Das Gedicht gehört zu jenen Contemp­tus-mundi-Texten, welche meist dem hl. Bern­hard von Clairvaux zugeschrieben werden : 1. Qui rerum considerat omnium eventum. Una dies melior olim, quam nunc centum, Et hoc multi sentiunt per experimentum. Quod, qui vivit hodie, suffert detrimentum. 2. Ordo rerum verlitur, sapiens Fit stultus. Et mundus prosternitur vilio sepullus, Exsulat iustilia, cessat Christi cultus, In omni provincia oritur tumultus. 3. Mundus ad interitum vergit his diebus, Dii facti sunt iterum Juppiter et Phoebus, Nam qui nummos possidet et abundat rebus. Hic ut deus colitur miris speciebus. 4. Loquitur apostolus cum sermone tali, Dicens, quod velociter dies instant mali. Et nos libro legimus in proverbiali, Quod homo nil amplius habet animali. 5. luxta evangelii vocem sie dicentem Exsurgit colidie gens adversus gentem, Pauperes superbiunt erigentes mentem, Divites exaeuunt in egenos dentem. 1 Vgl. Migne, Pair. lat. CLXXXIV. Sp. 1313; weiter unten werde ich die Abhandlung von Hauréau über diese Gruppe der Contemptus-Gedichte zitieren ; daselbst vgl. über unseren Text auf S. 25.

Next

/
Oldalképek
Tartalom