Notitia hungáriae novae historico geographica (Budapest, 2012)
Vas vármegye
358 COMITATUS CASTRIFERREI PARS I. GENERALIS (Ferdinandus ducibus excursiones vetat!) (Christopho- rus Nádasdius comitiis adest:) (arcem Hegyesdiam solo aequari curat.) (Ferdinandus proceribus Maximilia- num in regem commendat:) patrato. Iam enim Ferdinandus, ex litteris legatorum, Byzantium pro induciis impetrandis missorum, aliquam earum obtinendarum spem animo perceperat, dummodo ne qua hostilis animi significatione Solymannus a nostris offenderetur, ideoque cavendas suorum in Turcicam ditionem excursiones existimabat: quin Palatino, et ceteris praefectis in mandatis dederat; ne quid aliud militaris facinoris designarent, quam solis tuendisfinibus, arcibusque servandis incumberent.' quod ipsum Solymanus quoque Budae et Bosnae ceteris- que praefectis serio iniunxerat. Sed ne et istud sileam, eodem hoc, quod memoravimus, comitio, Christoph ori Nadas\_ p. 203.]dii, honorificam lego mentionem. Velum1 inquit," re« umbellam, in religiosa nimirum deambulatione Ferdinandi,2 gestavere Ioannes3 Balassius, Christophorus Ország,* Ioannes* Choronius, et Christophorus Nadasdius. Dic! Sodes, quis hic Christophorus?a-) Fraterne? an Patruelis Palatini? filius certe nequivit esse, quippe, quem unicum, ex Canisaiana, Franciscum reliquit. Ergo fratrem fuisse adfirmarim, Iacobo de quo ante diximus et matre, cum Thoma eadem, genitum, et lacobo natu grandiorem. Ingruit6 postea Hegyesdiae arcis obsidio, quam negligenter custoditam, emissarii Hamsae,1 Albae-Regalis praefecti, illius, qui Filecum, et Tatam nuper astu interceperat, fraude in suam potestatem redegerant, obscuri antehac8 nominis9 ad Balatonem Arx Sárkányonum gentis; sed quam Tureae, magna circumsitae regionis, ac frequenti clade nobilitarunt; quippe non itinera modo, obsidebant maleficentissime, sed innumeros passim vicos depraedabantur, et immanem in modum ante exuvebant, quam a nostris de- praehenderentur. Cui maleficio armis obviandum statuit palatinus: communicatis cum Ecchiofi [p. 204.] comite a Salmis, laurini praefecto, consiliis, copias contrahit, easque Salmiensis ductu, Hegyesdiam11 admoveri12 iubet. Is nihil cunctatus arcem adoritur, atque acri obsidione, in decimum usque diem pressam,13 tandem deditione capit, atque latronum istud perfugium, solo aequat: operas agresti14 multitudine, lubenter, ob iniuriarum memoriam, et cum quadam vindictae dulcedine administrante. §. XLVIII. Hactenus ex animi sententia, res Thomae fluebant. Nam et toti universim patriae, sollicita domi, et militiae muneris procuratione, et Ferdinando I. regi optimo, ita se adpro- baverat, ut summa omnium consensione, is esse iudicaretur, qui res Hungaricas inter sacrum, et saxum versantes unus omnium praecipue sustentaret: cum Ferdinandus, sive ut15 regnum, fse adhuc iusf tutum, sive gentem suam de successione in Hungária securam praestaret, conventum procerum Viennam indicit, in quo16 consiliorum suorum a'^ Viduae eius mentionem habes in Decr. Anni mdxcvi. Art. xliii. et adversus eam iteratarum querelarum Decreto Anni mdxcvii. Art. xxxn. 1 Istvánffy 1622. p. 381. add. autem 2 in ... Ferdinandi add. a Belio, vide Istvánffy 1622.1. c. 3 Ist- vánffy 1622. 1. c. Iohannes 4 Istvánffy 1622.1. c. Orsagus 5 Istvánffy 1622.1. c. Iohannes 6 corr. ex inquit 1 corr. ex Kanisae; cf. Istvánffy 1622. p. 396. unde etiam Belius haec sumpserat 8 corr. ex ante hac 9 corr. ex hominis sec. Istvánffy 1622.1. c. antea quidem obscuri nominis 10 corr. ex Ecclio 11 corr. ex Hegyesdiae 12 corr. ex admoverit 13 corr. txpraessam 14 corr. ex agressi 15 add. a nobis 16 add. a nobis I Vide Istvánffy 1622. p. j8i. II Vide ibidem.