É. Apor (ed.): Codex Cumanicus. Ed. by Géza Kuun with a Prolegomena to the Codex Cumanicus by Lajos Ligeti. (Budapest Oriental Reprints, Ser. B 1.)

CODEX CUMANICUS

I.XXXYI et radicem idiomatis Turrici et Comanici.»

1 Cumanos et in Taurica oppida Imbuisse diserte dicit celeberrimus Arabum geographus Edrisi, ubi de urbe Galita (Jalta) expresse observat earn in terra Cumanorum esse. Edrisi praeter eam et alias Cumanorum urbes memorat, scilicet Matluka (Eà^JI A

^

J

U

S «Cumania alba.» Thuroczi Moldáviám «Cumaniam nigram» nominabat), quae urbs secundum Lelewel in regione Molocnoe Ozerò prope Melitopol extitit, Ncy (^cli) prope limitem Cumaniae versus principatum Kievensem, Kyrkcr secundum etymologiam Abulfedae j Kirah, Narus, Nushi, Kiniov, quorum nominum quartum Kirah cum voce turcica orientali «margo» «limes» optime convenit. Kiniov fortasse ex duabus vocibus king

, ging et öj compositum est «larga domus» vel «spatiosum tentorium». In vocabulario cum. Venetiano «oppidum», «urbem» duae glossae significant, scilicet saar arabicae originis et client

, vox genuine turcica. — Eam regionem Cumanorum, quae hodie « Molocsna » dicitur, geographi italiani per longum tempus «Cumaniam» nominabant, sic Petrus Vesconte de Janua et alii. M

artinez de Messina in charta hujus regionis de anno 1570 nomen Comanja inscripsit.

2 Nomen vero «Cumania» in illis chartis his formis conscriptum reperitur : Comania, Chumania, Cumanya, Comanja. Fra Pascal de Victoria anno 1337 in antiquam urbem Serai ad ripam Volgae, uti ipse ait, linguae turcicae ediscendae causa ad Cumanos contendit et illic per unum annum integrum studiis linguae quam maxime operám navabat.

3 Igitur lingua cumanica tunc nondum exstincta erat, immo uti vidimus, unus missionariorum occidentalium suam notitiam sermonis turcici praecipue Cumanis debuit. Cumani Moldáviáé pagani vei potius Muhammedani, uti Roeslerus apposite admonuit, quin etiam anno 1410 memorantur. Bonfinius vero diserte dicit, Cumanos nondum Christianos sub tempus regis Matthiae in Hungáriám venisse atque sponte fide Christiana initiatos esse: 1 FEJÉR «A kunok eredete», pag. 54. 3 V. JERNKY «Keleti utazás». Tom. II. Pag. 56. 3 V. R

ÜESLER «Die Aralseefrage». Pag. 70.