É. Apor (ed.): Codex Cumanicus. Ed. by Géza Kuun with a Prolegomena to the Codex Cumanicus by Lajos Ligeti. (Budapest Oriental Reprints, Ser. B 1.)

CODEX CUMANICUS

i.xvi j'illar «innumerabiles anni», «aeternitas» et vocem ur

, quod non solum in lingua hungarica, sed etiam in lingua bulgarica «dominum» significai, v. «bellum Troianum» medio seculo XIV conscriptum.

1 Fortasse in nomine Scytharum «Sakaurak», (jui regem Parthorum senio confectum Sinatroklem regem suum elegerunt, urak itidem dominum significata Cumanos posteri ores artis scribendi gnaros fuisse Bohuslavus Balbini diserte dicit: «Superest hodieque aliqua barbarorum memoria non procul Evanczicio et Oslovanensi Coenobio, insigne templum Christianorum, in quo plurima Cumanorum sepulchra et saxa littcris illorum incìsa spectantur, quibus saxis totum fere Templi solum stratum est, ut ipse vidi.»

3 Ceterum hanc Bohuslavi narrationem ego quidem vix veram esse putaverim. Cumani isti sub tempus B

elae IV. regis Hungáriáé anno 1253 in Moraviam irrumpentes earn devastaverunt et a scriptoribus chronichorum bohemis «Latrunculi et Antiambulones nuncupantur.

4 Seculo XI Cumani jam ad Danubium quoque pervenerunt et ab eo tempore crebris incursionibus non solum principem Kijewensem et impérium byzantinum, sed Hungáriám quoque molestabant. Johannes Scylitzes tribum Uzorum in impérium byzantinum incursiones ab anno 1064 fecisse dicit. Celeberrimus Turcarum princeps Alp Akslan in pugnis saepissime valenti Uzorum auxilio usus est, ita unus eorum dux Ansiz Ibn Abile imperio principis Turcarum Palaestinam subjecit. Edrisi totam Cumaniam longe lateque patentem sui temporis jqól»jdl nominavit, Rabbi Petachja vero Cumaniam non hoc nomine, sed Tp appellai. Tp ptl'b in litteratura rabbinica linguam arabicam significabat, sic vocabulum D'ITMK Aben Esra scribit esse notum Tip pt'Sü,

5 DTp autem Tartaros sensu collectivo denominat. Cumanos cum Avaris conjunctissimos fuisse jam nomen Cher1 MIKI.OSICH «Die Slavischen Elemente im Magyarischen». Viennae, 1871. Pag. 60. 2 LUCIANUS «de vita longaeva» cap. 15. 3 Epitome Historica rerum Bohemicarum. Pragae, 1677. Pag. 267. 4 JERNEY 1. c. Tom. II. Pag. 107. 5 JOHANNES BUXTORFII Lexicon etc. denuo edidit et annotatis auxit BERNARdus EIscherus. Lipsiae, 1875.