Mészáros Gyula: Szekszárd és környéke török díszítésű kerámia emlékei (Szekszárd, 1968)

akar sida yapilmis síisler baslica Túrk tipi súsleme elemanlarini teskil etmektedir. Yaprak súsii, zincir súsú, salyangoz biçimi gibi stilize edilmis motiflcr çogunlukla Haban çagi sonundan kalmistir. Kalintila gore bu atõlyeleí 17. yúzyilin sonundan 18. yúzyilin ikinci yarisina; Szekszárd'da ise 18. yúzyilin ortasindan sonuna kadar islemistir. Tabii, 18. yúzyilin basindan itibaren bunlar artik bir hayli búyúmús olan Maçar çõmlekçileri loncasinin uyesi olarak çalismistir. Gúney Slav ve Maçar ustalannin Túrk tipi eserlerinde ayakh tabak, huni ve yumurta biçimindcki tabaklar gibi klasik Túrk biçimleri bulunmamakta ise de, orijinal Túrk motifleri hâla hemen de bútún gúcúyle yasamaktadir. Gúzel ve sanatkârane tatbiki sanat yapitlanna egilim ve ilgi gõsteren SárkõVdeki Macarlar da Túrk motifleriylc súslú Mórágy ve Szekszárd kaplarini çok sevmekte, seve-seve bunlan satin almaktadir. Iste bunun içindir ki, Túrk tabak ve kupalari (,,bokay") Sárkõz adiyla taninir. 1724-te Hessen'den ve 1784-te Pfalz'dan Macaristana Mórágy'a getirilen Almanlar"da cõmlekçilik sanatini ògrenmistir. 19. yúzyil boyunca artik lâleli tabaklari Alman ustalan hazirlamistir, Bunlarin súslcnmesinde papatya ve kuslar da yeni motif olarak kullanilmistir. Bu tip esya meslek kitaplarina ,,Mórágy tabagi" adiyla bir sús esyasi çesidi olarak girmistir. Akar sirli klasik Túrk seramiginin súsleme elemanlannin devamini gúnúmúzde de Szekszárd'da Istvan Steig ve bir múddet õnce vefat eden Tamas Jozsef adindaki çõmlekçilerin sanatinda, bunun disinda da, Yugoslavyadaki Pirot dolaylan gibi komsu Balkan yanmadasinin bazi bõlgelerinde gõrebiliriz.