Waldstein, Francis – Kitabiel, Paul: DESCRIPTIONES ET ICONES PLANTARUM RARARIORUM HUNGARIAE VOL. 1. (1800)

XXVII favaenfem inde a Detta usque Margilitza ; Sí qui per totum Comitatum Temeíienfem atque Torontalienfem ad Begam Sí Temefium deducendos acti Tűnt; tum ii, queis multáé amplaeque paludes ad Sárviz in Comitatu Albenfi exficatae funt; ae denique canalis Imp eratoris Francisci II., in commodum navigiorum Danubium cum Tibisco conjungens. M.) STATUS FLORAE. Quae huc usque de indole phyfica Hungáriáé diíferuimus, eo fine cum primis dicta funt, utpatefiat, Florae fobolem, quamquam diverfiífimam, conveniens in ea domicilium reperiífe. Certe,quilatitudinem ejusgeographicam inter 44

0 Sí ,50\longitudinem autem inter 33

0 Sí 42

0 variantem; qui elevationem ejusdem fupra maris fuperficiem 1327Í Sí ampliusorgyis gallicis discrepantem "); qui folum omnis generis glebam fuppeditans; qui temperiem, ibiperpetuas nives fuftentantem, hicvix delapfas liquefacientem, aliaque hujusmodi, in vegetationem influentia momenta perpendit, isfacile concipiet, femina , feu ab animalibus abducta, feuventis adpulfa, feu fluviis ingefta, feu diluvio aut quacunque alia violenta rerum revolutione huc delata, quascunque fere telluris oras, fi fervidiífimas demas, inhabitaverint prius, hic aptum pro germinatione locum invenire potuiífe. Atque huic forfitan etiam intelligitur, qui fieri potuerit, ut tantus ftirpium diverfiíTimarum numerus, quo vix ullum in Europa regnum gaudet, Hungáriáé öbtigerit. Ne vero haec in vanum dicta putentur, plantarum diverfa domicilia, miífis ruderatis Sí cultis, hic primum generatim indicanda, tum illarum aliquas, non ubique in fylvis, fruticetis, collibus, pratis, campis, paludibus, cultis Sí ruderatis obvias, commemorandas eífe duximus. a) STATIONES PLANTARUM. 1) ALPIUM CAUTES, JUGA ET RUDERA fere tantumlichenes,őr inrimis fuis tenui humo dotranteles alunt plantulas , nutrimenti inopia quidem ab fe invicem remotas, nec tamen ideo, fi fpecierum fpectes diverfitatem, admodum paucas. Ad hanc conferre videtur non tantum fitus alpium noítrarum valde diverfus, fed Sí materies easdem componens : granitica, calcarea, arenaria, micacea. 2) PINETA ALPINA, quae fruticofa Pinus Pumiliő conftituit,fubaltiíTimisjugis Sí petris pronis alpium lateribus innafcens, locum non paucisplantisalpinis concedunt. Ea in Septemtrionalibus Sí Septemtrionali - orientalibus montibus latiífimas plagas occupant. 3) PRATA ALPINA ET SUBALPINA, indole foli pariter ac rupes diverfa, non quidem etiam aliis regni alpibus defunt; numcrofiiTima tamen , ampliíTima Sí fertiliílima in Septemtrionali - orientalibus occurrunt, praeter Agroftides, Airas, Poas, Feftucas Sí Avenas numerofas, plurimis aliis ftirpibus uberrimum nutrimentum fuggerentia. 4) STAGNA ALPINA, quae non infrequentia in Tatrae abyílis reperiuntur, aqua fua puriffima Sí frigidiífima, quam aréna, humus fpongiofa aut Sphagnum radicibus conducit, circum margines fuos non paucas alunt plantas , alibi fruftra quaerendas. RUPES alpium, aliorumque montiumpro varietate faxorum, eas conítituentium, diverfiífimas in rimis fuis nutriunt ftirpes. Calcareae inter illas plantarum rariorum feraciííimae funt. "3 3

6 orgyae gallices faciunt 37 orgyas germantcas.