Alba Regia. Annales Musei Stephani Regis. – Alba Regia. Az István Király Múzeum Évkönyve. 15. 1974 – Szent István Király Múzeum közleményei: C sorozat (1976)

Tanulmányok – Abhandlungen - Gáspár Dorottya: Griechischer Eid der Ratsherren gefunden in der Széchényi Nationalibliothek. XV, 1974. p. 39–64.

ΤΩ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ ΤΟ ΓΠΝΑΚΙΟΝ τόδε, τής μεν παλαιοτητος νπόμνησια δν, δληστε και γραφής, κ(α)1 νπο&έσεως ένεχα 5 άξιο'&εατον, νεωστί δε εν κοινοβίω, το δνωμα λανρίακα ένρημένον, τω πολνκλείτω ήγεμονι παλατινά) τω "Οτωνι Άινριχω Ιωάννης Σίχαρδος δ νόμων διδάσκαλος και εξηγητής ΙΟ εκ τουβίγγης δώρον επεμψεν. Ό μεν όνν πολνκλειτος ήγέμων, άτε αυτός πάσης παλαιότητος εξόχως δε της περί τα γράμματα και τάς τούτων έπιστήμας κ(α)1 τεχνας καϋ·ησ. κ. άς 15 σπουδαστής και φίλος ων, επέταξεν ήμίν τα έν&άδε ελληνιστί λεγόμενα, ρωμαικφ λόγω έρμηνενειν. Όπερ ημείς, και περ δυσχερές και πραγματωδες ον κα&ότι των γραμμάτω τα μεν χρόνφ 20 ήδη ένρώεντα κ(α)ι αφανή δντα, τα δε και ατάκτως και σνγκεχημένως κείμενα, τόντε νουν κ(α)1 τα δμματα τον αναγιγνώσκον­τος έφθανε διαφεύγοντα κ(α)ί εξαπατωντα. δμως επικειρήσαντες και τοις των 25 στοιχείων χαράγμασι και τύποις ώσπερ Ιχνΐοις τισίν έφεστηκότες των τε λέξεων εντεύθεν είκασίαν τινά έποιήσαμεν κ(α)1 την γνώμην ώς μάλιστα δίοντε ην έξερεννησαντες λατινοίς ταύτην 30 όνόμασιν έξηγησάμε&α. τοντο τοί­νονν το πινάκιον τοσούτω χαρϊέστε­ρον, άμα τοις άναγνώσκονσι και τοις κατ' άλλοτε εντνγχανον­σιν είναι προσήκει, δσον το αν­35 το όν μόνον τής γραφής παλαι­οτέρας, άλλα και τής τον βίον εν&ύτητος κ(α)ι δικαιοσύνης τής αρχαι­ότερος όιον εικόνα κ(α)1 χαρακτηρισ­μοί' τίνα παραδεικνύει παρέ­40 χει In der 14. Zeile des griechischen Textes blieb ein Wort ungelesen, in dem die Identizierung zweier Buchstaben ungewiß ist. Es ist nicht sinnstörend, da es sich um ein Mitglied einer Aufzählung handelt. Indessen wirkt das Wort δώρον in der 10. Zeile der griechischen Version — in den beiden anderen Fas­sungen nicht vorhanden — störend. Demnach hätte nämlich das ursprüngliche Täfelchen als Geschenk im Besitz von Otto Heinrich bleiben müssen, und so hätten wir keine Gewißheit über seine Zerstörung. Ich halte allerdings diese Auslegung für unwahrschein­lich, denn das Täfelchen gehörte nicht dem Sichardus und andrerseits hätte Mycillus die zweifache Ab­schrift nicht für notwendig gehalten. In der Kodex­Abschrift^ 0 ) fehlt aber die griechische Fassung, darin ist nur der deutsche und der lateinische Text enthal­ten, jedoch ohne der Bezeichung „Geschenk". Hätte es aber um eine Schenkung gehandelt, so wäre sie auch in der deutschen Fassung erwähnt worden, denn Deutsch war ja die Muttersprache des Mycillus. In den wesentlichen Punkten stimmt das Vorwort in den drei Sprachen überein. Ein Vergleich von „A" mit „B" ergibt allenfalls orthographische Differenzen, diese allerdings in weit größerer Zahl als im griechi­schen Schwurtext. Mycillus scheint also den antiken (30) Vermutlich bestimmte Micyllus dieses Exemplar für die Wissenschaft und das andere, prunkvollere für den Pfalzgrafen. Text mit angemessener Sorgfalt abgeschrieben, da­für aber sein eigenes Konzept eher großzügig gehand­habt zu haben. Nachstehend bringen wir das von Mycillus verfaßte Vorwort in griechischer, lateinischer und deutscher Sprache (im lateinischer Text ist in der 22. Zeile von „A" vigeri, in der 19. Zeile von „B" videri zu lesen( 31 )) : IACOBVS / Mycillus ad / Lectorem. / Monimen­tum hoc antiquitatis, et scripturae / 5 genere, et ma­teria, et argumento item insigne, / in Cenobio Lauris­sensi nuper repertum. Jl/lustriss(im)o principi D(omi)­no Ottoni Henrico palatino Rheni vtriusq(ue) Baua­riae duci etc. Io/annes Sichardus, vtriusq(ue) Iuris doctor et / 10 professor, ex Tubinga transmisit. Porro Jl/lustriss(im)us princeps: ut est omnis antiq(ui)ta­tis, / precipue aut(em) eius quae l(itte)ris continetur, amantiss(imus) / negocium sic nobis dedit, ut quae graece hie dicunt(ur) / latino sermone explicaremus. Quod qua(m)q(uam) / 15 difficile factu fuerit, quod ple­raq(ue) vetustate a/bolita, aut corrosa, caetera con­fuse et indiscri/minatim posita, legentis oculos at­q(ue) animum / facile fallant: l(itte)rar(um) tarnen (31) Textuntersehiede in „A" und ,,B" А В Titel: Jacobus 6. Illustriss 1 ' 7. principi 8. Titulatur länger geschrieben 10. Illustriss us 11. omnis 12. continetur 12. amantiss' 14. Quod 15. quod 17. animum 18. Lrär 18. lineameta 20. oratiôe 21. legentibus 22. vigeri 24. quod Titel: Dominus 5. IU mo 5. Principi aus- 7. Titulatur früher been­det T]]mus 9. ois 9. Continef 10. amantissimus 11. Q. 12. q. 14. aim 15. Lrärum 15. lineamenta 17. oratione 18. legentib' 19. videri 19. q. In A (27.) und В (20.) sind die Wörter integritate und sanetimonia gleichermaßen falsch geschrieben. G. M. Thomas gibt die Form an, die er für richtig hält : integritatifi, sanetimoniae (о. c, 157). Textunterschiede in A und В im lateinischen Schwur­text : А 5. Olimpium 5. Curialem 6. Curialem 6. euniugalem 7. coniugalem 13. rempublicam 14. Communem 15. quoad 15. cösuleret 24. probabit' 28. propitios 33. autem 36. M. D. XLVIII В 5. Olympium 5. curialem 6. curialem 6. Conigualem 6. Coniugalem 12. rempub: 13. comunem 13. qu°ad 14. consuleret 23. probabitur 24. propicios 24. äüt 62

Next

/
Oldalképek
Tartalom