Levéltári Szemle, 52. (2002)

Levéltári Szemle, 52. (2002) 1. szám - DOKUMENTUM - Molnár Antal: A váradi püspökség a 17. században a püspöki processzusok tanúvallomásainak tükrében / 23–40. o.

habitant solum ibi centum circiter cattholici, subiacet principi Transylvaniae, et scio quia ibi sum practicus, et saepius ibi concionatus fui. Ad 2

m respondit. In civitate fűit olim cathedralis ecclesia sub invocatione Beatae Virginis pulcrae structurae et qualitatis. sed est occupata ab haereticis. Scio, quia fui ibi ut supra dixi. Ad 3

m respondit. Est suffraganea archiepiscopo Collocensi, scio ut supra. Ad 4

m respondit. Erat prius capitulum canonicorum cum dignitatibus et multis beneficiis simplicibus, modo non adsunt canonicatus, neque benefícia, quia omnia sünt in manibus haereticorum, et ab ipsis percipiuntur omnes redditus Ecclesiarum. Scio ut supra. Ad 5

m respondit ut supra. Nulla cura animarum ibi exercetur, sed illí pauci cattholici faciunt eorum exercitia cattholica in domo privata cuiusdam domini comitis catholici, qui habét suum capellanum in sua arcé quinque leucis a civitate distante, et dicti cattholici accedunt ad dictam arcem ad dictum sacerdotem.

59 Scio ut supra. Ad 6

m respondit nihil adesse ut supra. Ad 7

m respondit. Sünt multa corpora et reliquiae sanctorum, et praesertim Sancti Ladislai asservantur in occulto ab haereticis cum timore, sed sine veneratione. Scio ut supra. Ad 8

m respondit esse pulcram domum et arcem pro habitatione episcopi ecclesiae cathedrali junctam

60

, sed occupatur ab haereticis, ut supra. Ad 9

m respondit. Verus valor modo est ad circa 250 florenos hungaricos. Scio propter continuam residentiam, quam habeo prope illám civitatem, et consistunt in censibus. Ad X

m respondit non adesse aliqua in interrogatorio contenta. Ad XI

m respondit. Est amplissima diecesis, continet ultra tria millia lóca, quae omnia sünt in manibus haereticorum vei Turcarum, et unus tantum parochus modo adest in loco Karasteleg,

61 erat altér in alio loco, qui anno praeterito fűit occisus a sectariis ob fidem cattholicam, ut audivi. Ad XII. respondit nullum adesse seminarium. Scio ut supra. Ad XIII. respondit. Ecclesia Varadiensis vacat per obitum quondam Sigismundi Zongor, qui ab anno cum dimidio obiit Possonii, et fűit sepultus in ecclesia collegiata Possonii, et fui praesens, quando obiit. [Pálfalvay személyéről szóló vallomás szövege] Quibus habitis fűit dimissus imposito ei prius silentio, et fűit illi iniunctum, ut se subscribat. Ego Fr. Joannes Vanoviczi ut supra deposui cum juramento manu proria.

62 ASV Arch. Nunz. Vienna, Proc. Veseovi Nr. 115. 3. Giacomo Fazano vallomása a váradi püspökségről Bécs, 1659. augusztus 27. Ad primum respondit. La cittá di Varadino é situata sul confíno della Transilvania in Ungheria, la cittá é grandé e assai bella, nella quale ci é una gran fortezza, che é la chiave della Transilvania, contenerf piű di tremila case, tutta é habitata da heretici, eccetto pochi cattholici, quali venivano in casa mia, mentre habitavo in Varadino, e la facevano l'esercitii cattholici, et adesso dopo che io son partito per non essere la sicuro da gli heretici, vanno in casa d'un altro signore, e per le feste vanno da un parocho, che sta in un castello, e questo lo so per la raggione detta di sopra. Ad 2

m respondit. Ci era una bella chiesa catedrale, ma hóra é occupata dagli heretici, quali l'hanno destrutta, e dalle pietre ne hanno fatto un bastione, era bella e di bella struttura, e lo so per la raggione detta di sopra. yJ Baroti Ferenc vallomásából tudjuk, hogy Kornis Zsigmond kőrösszegi kastélyáról volt szó. Vö. 38. jegyzet. ou Az eredetiben a Junctam" később betoldva, az „ecclesiae cathedralis" kifejezést viszont az írnok genitivusban hagyta a nyelvtanilag megfelelő dativus helyett. 61 Körösszeg f>

" Az aláírás autográf 36