Levéltári Közlemények, 28. (1958)

Levéltári Közlemények, 28. (1958) - FORRÁSKÖZLÉS - Jakó Zsigmond: Viser Lipót értekezése a megyei levéltárak lajstromozásáról 1785-ből / 151–172. o.

168 Jakó Zsigmond quodlibet ita adcommodari debet, ut jam se ipso speciem quampiam indicis exhibeat,. quare ad primam alphabeti litteram exactum sit oportet. 6. (Litterae alphabeti dividi possunt in plura Volumina.) Necesse non est, ut alphabetum integrum ad unius decadis repertórium spectans ad unum volumen compingatur, verum possunt litterae hae dividi pro ratione suae molis etiam ad plur» volumina. §. XII. De repertorio processuum. 1. (Causarum processus peculiare repertórium habent.) Quoniam causarum Processus distinctam a reliquis classibus regestrationis methodum sibi deposcant, hinc distinctum quoque et peculiare suum repertórium habeant, est necesse. 2. (In quo 3 rubricae continentur.) Itaque eorum repertórium tribus rubricis apte circumscribetur, quarum 1-a annum, 2-a numerum fasciculi, 3-a verő numerum causae denotabit, prout in schemate sub No. V. conspicitur. 3. (In eodem qualiter circumscribendi extractus?) In hoc repertorio oportet non solum nomen actorís, sed etiam in causam-attracti (incatti) sub propriis cognominum vocabulis seorsim circumscribere. Signanter quoad actorem observandum est, ut breviter exponatur meritum causae, respectu cujus mota est et cum cujus convictione, aut qualiter terminata?; dein exponatur quantitas et qualitas documentorum per utramque partém productorum. Ratio est, quod non nunquam in processibus talia producantur, quae non tantum partibus collitigantibus deserviunt, sed etiam tertio, qui ad causam influxum non habuit, prosunt; quae nisi per regestrationem in lucem protrahantur, utique tanquam ignota et inutilia in abscondito latebunt. 4. (Peculiaris observatio quoad processus.) Si for,te aliqui processus in tomis protocollaribus, prout hoc antiquis in more erat, qui causas partibus extradiderunt et earum copias protocollis inscriptas retinuerunt, reperiantur, tunc in repertorio post extractum in continenti exponatur in quonam tomo et quali pagina causa talis inveniatur? Methodum hanc nonnullis jam fructus laboris attulisse, si causa solatii mer commemorem, nihil a modestia alienum me praestitisse existimabo. §. XIII. De indice generali. (Index complementum est operis.) Cum index generalis complementum sit totiusoperis, quod regestrationi substratum est, hinc prius confici nequit, quam opus Universum, quod ad certum annorum terminum defigi debet, absolvatur. (Conficitur e repertoriis.) Conficitur index e repertoriis juxta strictissimunv alphabeti ordinem, quemadmodum in obvio quocunque dictionario vei lexico vi~ dere est. (Tripliciter consideratur.) Ne verő e perceptione vocabuli generalis eam sibi quis notionem efformet, ut indicem hunc generalem ad universa in tabulario existentia. acta referri arbitretur, praemonere volui indicem hunc relate solummodo ad determinatas actorum classes generalium quippe concursuum propter diversissimarum int iisdem occurrentium materiarum pertractationem eminenter; tum relate ad seriem nobilium, quatenus e distinctis trium classium repertoriis, currentium scilicet, sedriarum, et deputationum actis conflari debet; denique sedriarum in quantum itidem tres,distinctae classes, nempe civilium, criminalium et urbarialium ad objectum formandi sub una compage indicis concurrent, generalem compellari posse; nam cum reliquarum classium alia foret ratio, hinc particulares suos indices pro ratione substrati alia atque alia methodo qualificatos sortientur. (Congregationum generalium ab aliis discrepat et 5 rubricis constat.) Porro cum cap. II. de divisione materiarum ostenderimus materias systematicas ordine, quem ad se habent, in libros per extensum ob exactiorem manipulatonis rationem referendas esse; cap. autem III. §. X. de repertoriis dixerimus: repertoria considerari posse relate ad normalia et non-normalia sive currentia, quae pariter in publico pertractari solent, hinc indicem generalem congregationum generalium ita adeommodavimus, ut requirentem ad libros illos normales ope duarum rubricarum, ad?