Carolus Wagner: Analecta Scepusii sacrii et profani. Pars IV. (Viennae, 1778.)

„ initio equorum faciebat, quorum etiam caufa Tranfilva„ niam petiit, & fopius repetiit. Hic, quia Provincia li„ bera, & Turcis patebat, incidit forte in Pra?fectum ejus „ gentis ( Ballam nominant ) hominem praedmtem, & mul„ tae apud íiios poteílatis; quicum dum frequens, ac pro „ more iftorum politius, quam fmcerius agit, in affectum „ demum, animumque Pnefecli femet infert. Stabat jam ,, id loci apud Turcam Tokölius, ut fecretiora quoque ei ,, pandere confilía non dubitaret. Ergo qua, incertum mi„ hi, occaüone, aperit mentem Turca : fua fe fluóluare in „ religione, nocturnis, ac diurnis animi procellis quati, nec „ quietem fperare ullam , nifi in portu doótrinae Chriftianas; „ ad quam fibi de fama duntaxat notam, vehementius fe,, met propelli fentiret. Sed enim obftare multa : habere „ uxorem , liberos , opes ampliífimas, quce, qua ratione „ in turo ponantur, id enimvero fibi moleftiam creare, nec „ confilii -aliud fupereíTe, quam ut fidiííimo cuipiam fortu„ nas credat omnes, alto fub iilentio, perque intervalla in „ Hungáriám afportandas , quas fequeretur demum ipfe, quo „ defideriis potiretur. Et fiquidem e voto caderet, nunquam „ beneíicii viélurum immemorem, quin in loco Fratris ha„ habiturum, qui auxilio adeífet, & opibus auóturum fuis. „ Hete Turca lacrimans, & barbam tangens, id genus juris „ jurandi in ufti illis. Audit Tökölius, & fe continuo ab ,, obfequiis offerre, jurare per Deos Superos, nihil eorum ,, velle committere, qu« fraudi forent tanto Viro; quin „ paratum, fi res depofcat, mortem pro Patrono oppetere: „ juberet modo, & vellet, fe ad amuflim faéturnm omnia. ,, Credit Turca fimplex homini nullius fi dei, & quid porro „ agendum, edocet, quodque ad manum a?s habét, aufe„ rendűm tradit, diemque fignat, qua rurfum ín Tranfilva„ nia adfit, opes alias elaturus. E,t Tokölius quidem non .. impiger itabat, gazamque Turcicam in Hungáriám impor„ rabat. Jam cum eo rem fentiret deduclam, brevi ut fuas Turca infequeretur pecunias; Tokölius, ftupeant Chriftia„ ni, & facinus deteftentnr! crudelis homo, Pra?feóhim „ innocentem, nec tale aliquid metuentem, per certos in„ dices.