Carolus Wagner: Analecta Scepusii sacrii et profani. Pars III. (Viennae, 1778.)
fus ignoro; illud ut tueantur, Hungaros, Polonosque Scriptores in íubíidium vocant, eorumque authoritate contendunt, Scepuíium tum • primum pro dote Stephano II. Regi obveniffe, cum Juditham Boleslai Poloni filiain in matrimonium accepit. Quod quam fibi conftanter, convenienterque dicant, non admodum labcrant : ego ne eadem repetám, fatis habuero iníinuaffe, quod alias commemini, jani Divos Stephanum, & Ladislaum Hungária Reges Scepuíio potitos fuiífe : illas deinde nuptias fufpe&as videri, ac íi quod tandem Spifz, cujus Boguphalus Scriptor Poloniae vetuftiftimus meminit, dátum eft, illud 11011 in noftro Scepuüo, verum in Halicia quseri oportere. (a) Atque hinc liquido confit, nec Polonum Sce.puíii Dominum fuiífe, nec ea ex ratione Prspoüturae Authorem haberi poíTe. Jam Hunganim etil plerique arbitrantur, diveríi tamen difcedunt. Ac nonnulli ejus primordia ad ipfum I). Stephanum Regem plaufibilius ne magis ? an yeriíimilius ? reíerunt. Mihi, ut quod lentio, candide aperiam, credibile non eft, in medio íilvarum, atque loco tam deferto, qualis certe Scepufium ante fuerat, quain Saxones a Geyza II. exciti eodem venerunt, ad Praepoíituram condendam vei animum appuliffe, cui tamen nec ipfe, nec ejus pofteri fundos pro dignitate attribuerent (l) aliud loquuntur de ejus muniíicentia Montis Pannoniae, Pechvaradienfe, Bakonbéüenfe Ccenobia , ac tot Epifcopatus tam amplis poíTefíionibus ab eo cumulati, num unam Scepufienfem Príepoűturam íi condendnm fufcepit, liberalitatis íuas expertein reliquiffet Nec quidquam facit, feu vetufta, quam putant, S. Martini Baíilica, quae Corvinianam aetatem alioquin 11011 excedit; illám autem, qua; prre hac ftabat adeo anguílam (c) fuiífe incomperto eft, ut in Majeftatem tanti Regis peccare videretur, qui ejus Authorem facérét : feu geminas, quas opponunt, • turres e lapide edudse, Temploque appoíita;; argumentum fane incertum Stephansi operis, quando has et alios, et multo ferius molitos íuiife conftat. Guiae Gmnia illud conficiunt, ut Priepoíitune inftitutio ad pofteriora tempóra retrahi neceifario debeat. Multi itaque in eam opinionem veniunt, haud multo poft, quam Saxones Scepuíium excolendum fuíceperunt, ab iis Pr^polituram, fed tenuibus admodum initiis inchoatam, conftitutamque eífe. Occaüonem nempe, ut illi volunt, Saxonibus fecerit amosnitas tum loci, tum collis, ut in ( a^ Vide, qus diximus Analeftor. Scepus. Parte I. pag. 24. & feq. (6) Conftat ex Diplomate Bel* IV. quod infertum eft Annál. Scepus. Parti I. pag. 294. ( c ) Vide ábidetn pag. 348.