Carolus Wagner: Analecta Scepusii sacrii et profani. Pars I. (Viennae, 1774.)

remque partém Regni ferro, ac fiammá devaftatam; caede, & crudelitate omnia permixta, nobis quoque imo verius nedűm nobis, qui in tanta calamitate gubernacula rerum Hungaricarum íufceperamus ; fed nemini quidem uni Principum Chriftianorum etiam viribus integris eam felicitatem eífe datam, (e) ut hoc inclitum Hungáriáé Regnum , a tanta tam potentis dominationis Turcarum fcilicet Tyranide poífet defendere, videntes etiam ex parte praefati Sereniffimi Principis Ferdinandi Bohemiae Regis , tanquam in favorem potentiae Turcicae nobis non folum hoftilitates, ut diximus, publicas inferri; fed etiam extremis nos adverfitatibus premi: ut necelTario extra Regnum noftrum proprium, ad Inclytum Poloniae Regnum falutis noftrse, & capeílendae commoditatis gratia , confulendi pro falute ejusdem Regni noftri íecederemus, eífemusque foiiciti, quo paéto Regnum hoc noftrum priftinae felicitati reftituendum foret? perpendentesque inter nos difcrimina, unicam eífe penitns viam, ad falutem Patriae praefervandam; fi ab hoftilitatibus praefati SereniíTimi Bohemiae Regis liberari poííemus, quod etiam módis Chriftiano Principe dignis obtinere voluimus, &conati fumus; fed eumab ea infeftatione (T) aequis conditionibus avertere non valuimus. Dei Omnipotentis miferationi, & noftrae juftitiae confidendo, ad confilia pacis, & concordiae cum Imperatore Turcarum ineundae veniendum duximus. Quod cum & nobis, & caeteris Prselatis, Baronibus, & Regni noftri praedidti Proceribus utriusque ftatus fumme placuiffet, quaerereíurque, quis ad tantum negotium tranfigendum idoneus, ad Turcarum Imperatorem mitti poífet ? quem alioqui adeundi nulla fecuritas, nulla quoque fpes pacis coníiciundae fe offerret; ipfe Hieronymus extitit, qui vitám fuam pro nobis , & falute Patriae, Regnique noftri omnibus occurrentibus periculis exponeret, & munus hujus onerofifiimae legationis ultro fufciperet: quo praeteromjiem opinionem tanto confilio, tantaque prudentia funcftus eft, ut nonfolumfaedus cum Vicftore folertiííimo, ac populo bellicofiíTimo; fed pacem perpetuam inter nos, ac Excellentifiimum illum Principem Dominum Solymanum, potentiíTimum Turcarum Imperatorem, ac inter utrosque populos honeftiftimis conditionibus confecit, nobisque íua induftria miferam, ac calamitofam Hungáriám ex (e) Multa hiccongefta funt, quae ad devandam Turcicse Societatis invidiam num fufficiant ? alii viderint. Zapolyus fane, ut deli&i hujus macularn elueret, Francifci Galliarum Regis exemplo tueri fe confueverat, quemadmodum poft Iftuanflium Timon, aliique memorant. (f) Refpondere nempe poterat Ferdinandus Zapolii Legatis, quod olim Alexander M. Darii Nunciis; fi fecundus, & nou par mihi vellet haberi, facerem forfitan, quae petit. Curt. LibroIV.