Linzbauer, Franciscus Xav.: Codex Sanitario-Medicinalis Hungariae 2 (Budae, 1852)
Regimen Mariae Theresiae imperatricis et regis
256 und ihnen indistincte täglich 3 kr. per Kopf, nebst einer halben Brod-Portion, und der benöhigten Montur abgereichet, bis sie in ein Waisen-Haus, oder anderwärtig Unterkommen können, oder vermögend seynd, das Brocl sich Selbsten zu erwerben, Dreizehendens: Zur Seel-Sorg, Gottes-Dienst, Christlichen Lehr, und Instruirung der Jugend, sollen Geistliche und Schul-Meister, uric auch zu Behuf deren Kranken eine Apothecken, ein Medicus und ein Chyrurgus mit etlichen Gesellen in jedem Invaliden-Haus aufgestellet werden. Fünfzehentens: Und damit das ganze Werk in seinen ordentlichen Gang gebracht und erhalten, denen Kranken wohl gewartet, so thun Wir in jedem Land, wo ein Invaliden-Haus erbauet ist, oder wird, eine eigene Commission ex Politico et Militari gnädigst anordnen, und dieselbe mit der Depen- denz an die hier in Invaliden-Sachen auf gestellte Hof-Commission anweisen, diese aber belehren, dass sie von allen Vorfallenheiten Uns unmittelbar die gehorsamste Vorträge abstatten, und Unsere Entschliessungen und Befehle erwarten, und befolgen machen solle. Gegeben iu Unserer Residenz-Stadt Wien den 28. Martii 1750. Maria Theresia. (L. S,) Fridrich Willi. Graf von Haugwitz. Ad Mandatum Sacrae Caesareo-Regiae Majestatis proprium Johann Ferdinand Von der Marek. Chirurgorum oppidi Papa, articuli celiales. Conci Cons. die 27. Julii 1750. (In seq. M. R. ddto 23. Julii 1750.) Acatholicorum oppidi Pápa chirurgorum semet e contubernio, loci chirurgorum exclusos esse querulantium, et pro ponendo per collationem privilegiorum cehalium remedio supplicantium instantia *) fine eo benigne communicatur, quatenus accepta desuper a *) Statum chirurgorum vetusto tempore in patria vigentem, libellus supplex a) cum ac- cluso 6) multum illustrans — posteritati hic tradatur. Author. a) Sacratissima etc. Papense hoc chirurgorum contubernium artic. ut vocant cehalibus per Comitem quondam Török de Enying anno adhuc 1610 provisum, nullo habito per integrum saeculum religionis discrimine in mutua magistrorum charitate, altaque pace perstitit. Quae charitas , diuturnaque animorum nostrorum tranquillitas, per inhibitionem excel. Comitis Francisci Eszterházy moderni hujus oppidi domini terrestris anno 1717 respectu universorum hujus oppidi opificum, Augustanae et Helveticae Confessionibus addictorum, ab exercendo suo opificio, interventam, paululum turbari coepit; nihilominus partim precibus, partim vero aliis rationibus eorum, eo se commoveri passus est, ut chirurgi praedictis confessionibus addicti, non obstante inhibitione, ultro libere professionem suam in conformitate priorum articulorum suorum exercere sine immutatione quadam usque ad annum 1736 si bene nobis succurrat, potuere. Anno vero praedicto, intentione, sollicitudineque plane paterna divi quondam Ca- roli VI. Imperatoris desideratissimi SSmae Vestrae Majestatis genitoris, medio Exc. Consilii Locumtenentialis generaliter per I. Regnum publicata existente, ac ad contubernia quoque oppidi hujus in concreto penetrante, fore nimirum, ut imposterum per I. regnum Hungáriáé libertatibus certC Articulis unius cujusque contubernii opificio, et arti accommodatis, authoritate Regia firmatis, contubernia omnium mechanicorum et respective artium etiam liberalium perfruantur, contubernium quoque hocce numerum pro confirmatione suorum jam longo usu receptorum, ad sacrum Genitoris Vestrae Majestatis Thronum recurrere, in animum iuduxit suum. Verum hoc contra intentionem, ac voluntatem domini sui terrestris fore arbitrati, quemadmodum omnia hujus oppidi contubernia , ita nos quoque pro elargiendis certis Articulis ad eundem excel. Comitem recursum fecimus, iisdemque obtentis hactenus in optima animorum harmonia sine discrimine religionis usi et gaxdsi fuimus. Anno autem delabente 3. Julii convocatis sub mulcta 24 flrum chirurgis praefectus dominalis Josephus Bito, nobis Augustanae et Helveticae Confessionibus addictis nomine excel, domini nostri terrestris hoc declaravit, quod sua Excellentia ad