Linzbauer, Franciscus Xav.: Codex Sanitario-Medicinalis Hungariae 3/4 (Budae, 1861)
Mantissa
815 guli probe intelligentes, quantum ad Christiani Imperii Maiestatern conferat doctorum hominum copia, suo praesertim illo, ac nostro hoc etiam aevo per tot haereses calamitoso, non tantum illos Caesareo sunt complexi favore, sed stabilia etiam Gymnasia, et Universitates iisdem erexerunt. Non solum autem nos ipsi in persona, ut talia fierent, elaboravimus, sed reliquos etiam Aulae, et ditionum Nostrarum Principes viros, qui ad similia praestanda idoneis a Deo facultatibus instructi videbantur, exemplo nostro provocavimus , ut et ipsi in sortem gloriosi nostri conatus accurrerent, quod et cumulate praestitum a pluribus magno animi gaudio vidimus. Raro, nec antea in Hungária viso exemplo enituit inter hos magni meriti Viros Principes Reverendissimus in Christo Pater Dominus Petrus , Sacrae Romanae Ecclesiae Cardinalis Pázmány, Archiepiscopus Strigoniensis , qui experientia doctus, quantum contra grassantiurn Haeresum assultus, et contra quamlibet malorum turbam exacta litterarum omnium valeret tractatio, probeque itidem cognoscens, quantum per orbem universum in earundem litterarum humaniorum pariter ac divinarum professione Patrum Societ. JESU valeret industria, iisdem Tyrnaviae, Civitate scilicet Nostra Regia, et Suae Dioecesis Strigoniensis sat opportuna, studium generale, seu Universitatem iuxta Societatis Constitutiones , glorioso fundavit exemplo, et praeter priorem Collegii ab Imperatore Rudolpho secundo gloriosae memoriae de summi Pontificis concensu fundati, dotem, e proprio suo peculio, dedit etiam sexaginta millia florenorum in eiusdem Fundationem, assignavitque de facto in dotem syngrapham liquidi debiti a Nobis vel Successoribus, aut haeredibus Nostris persolvendi, ut sic in plenam Universitatis dotem, summa centum millium florenorum constitueretur. Ut igitur haec tam utilis, et necessaria fundatio, Nostra quoque Imperiali ac Regia authoritate nixa, et firmior consisteret, et maiore dignitate effloresceret, memoratus Dominus Cardinalis debita cum Instantia petivit a Nobis, ut non modo tanquatn Rex Hungáriáé, sed etiam ut Electus Romanorum Imperator Gymnasium seu Universitatem in Regia et Libera Civitate Nostra Tyrna- viensi per ipsum erectam, approbaremus, simul, ac iuxta tenorem Fundationis suae Nobis exhibitum confirmaremus etiam, ac consvetis Academiarum Privilegiis exornaremus. Insuper ut eandem universitatem cum totali sua dote, ac Collegio ita in nostram, Successorum, Haeredumque nostrorum specialem reciperemus protectionem, ut simul etiam omnibus demandaremus serio, quatenus ad gradus Academicos in Universitate Tyrnaviensi promoti, in aliis quoque Academiis, urbibus, capitulis, Ecclesiis, non secus admitti debeant, quam si in quacunque antiquissima ac celeberrima Universitate dictos gradus Academicos fuissent consecuti. Bulla autem Fundationis , eiusdemque de verbo ad verbum expressus tenor , quem sub sua syngrapha, et Sigillo pendenti authentico, Nobis confirmandum transmisit in charta pergamena est huiusmodi: Nos Petrus miseratione divina Sanctae Romanae Ecclesiae Tituli Sancti Hieronymi Illyricorum Presbyter Cardinalis Pázmány etc. Saepe Nobiscum anxie expedentes qua ratione et Catholicam Religionem in Hungária propagare, et Nobilissimae Gentis Hungaricae dignitati consulere possemus, etc. Nos igitur et dicti Domini Cardinalis precibus inclinati, et propensione Nostra ad bene merendum de re litteraria incitati, hanc Collegii Tyrnaviensis a fundamentis constructionem, eiusdemque Archi-Episcopalis Universitatis dota- tionem ratam et gratam habentes, per sacri quidem Romani Imperii fines de Caesareae; per Hungáriám de Regiae potestatis Nostrae plenitudine accepta
