Linzbauer, Franciscus Xav.: Codex Sanitario-Medicinalis Hungariae 3/2 (Budae, 1855)
Continuatio prima regiminis imperatoris ac regis apostolici Francisci (II.) I.
74 congrua videbuntur, donec legislativ« potestas non eo modo de aquis soteriis, quo de conservandis sylvis publice constituendum existimabit. Sed cum proprietario non minus, quam publicae rei intersit, aquas suapte scaturientes etiam addito artificio quam saluberrimas praestare, regnicolare Dicasterium per ex- mittenda a se individua rei perita omnem optimi consilii copiam proprietariis talium scaturiginum lubens, volensque praestabit. §• 96. Si proprietarius variis artificiis omnigenae confluentium ad aquas suas soterias hospitum commoditati, atque emolumentis prospicere adlaboravit; hos apparatus suos, eorumque scopos non antea potest publica quadam annun- ciatione commendare, quam eorum apposita ad sanitatem eruditio a dirigente Dicasterio agnita sit. Etiam schaeda annunciatoria ejusdem approbationem debet habere. §. 97. Ad classem Pharmaeopoeorum, sed singulares tantum medicinas vendenium pertinent, qui aquas minerales soterias quascunque artificio parant, aut seri lactis medicati magnas quantitates publicae vendendas, apparant pror- susqueadeo ut Pharmacopoei tractandi sunt. Antequam his venia venditionis fiat, debent specimina suorum pharmacorum cheinicae indagini exponi, deinde debent illi j ura men to obstringi, ad id: quod semper talia paraturi sint illa phar- maca, qualia specimen approbatum exhibuit; simulque visitationi et curiosae superinspectioni magistratualis Medici obnoxii habebuntur. §. 98. Si quis electricos, galvaniros, magnelicos, aut alios cujuscunque nominis apparatus instruit eo scopo, ut illis utatur ad influxus quoscunque sive chemicos sive mechanicos aegris corporibus applicandos, praevie debet ad eosdem inspiciendos et pensandos devocare Medicum magislratualem, qui Magistratui politico st per eorum commendabili universim conditione Relationem praestabit. Tantum hoc lacto, et obtento Magistratus politici indultu, proterit proprietarius apparatus illos publice annunciare, et aegris utendos indicare. Nunquam tamen idem cuiquam aegrorum singularium impertietur usum illorum Apparatuum, nisi accepta a Medico legitimo scripta impertiendi facultate, in qua ipsum etiam utendi modum , et quantitatem oportebit expressam esse. Si Medicus magistra- lualis apparatum illum physicum coram Magistratu politico non commendandum existimabit, eamque ob rem publica ejusdem annunciatio interdicenda veniet; nihilominus integrum manebit cuicunque Medico privato aegros suos ad experiendam ejusdem efficaciam sub sua privata inspectione inviandi, quo modo liberum est Medico approbato universim quamcunque naturalem vim in aegrorum juvamen, suaeque artis scopum adhibere. Qui citra has conditiones quocunque illiusmodi apparatu in qualemcunque medendi scopum utitur, ut agyrta illicitam medicationem faciens et venditor prohibitarum mercium tractandus veniet. §. 99. Instituta qnaecunque ad rem sanitatis pertinentia, quae privatorum civium liberalitas in aliorum salutem, et vitam servandam instruxit, atque dotavit, etiam si privatae cuicunque administrationi concredita sint, nihilo’— minus subsunt inspectioni Jurisdictionis civilis ejusdem territorii, et superinspectioni generalis Dicasterii regnicolaris. Eadem tantum juxta planum praevie ab Excelso Consilio approbatum possunt exstrui, mutari, instrui, coordinari, ad- mistrari, et emolumento aegrorum civium adhibenda committi. Etiam relationes de cursu negotiorum illic obversante seriatim per defixas vices juxta rubricas ab eodem Excelso Dicasterio praescriptas praestandae, eidemque ipsi substernendae sunt. §. 100. Quemadmodum omnes per Regnum Apothecae singulares visitantur a Medicis magistratualibus concernentibus, et Relationes super hoc peractae ad Exelsum Consilium perscribuntur; ita quaecunque Instituta ad rem sanitatis pertinentia , et majoris in plurimorum ex variis jurisdictionibus civium salutem
