Győry Tibor dr.: Morbus hungaricus (Budapest, 1900)

Eddigi vélemények a morbus hungaricus felől

MORBUS HUNGARICUS 145 indulgere, et cibis delectari, ad faciendam nauseam aptis, pinguioribus carnibus, suilla imprimis, oleribus, et farinis cum múlta illarum carnium pinguedine etc.“ „Nihil endemici, nihil characteris in eodem est, quod cum ab aliis aliarum regionum morbis dictae causae effectibus diversum notet; unico excepto, si vis, nomine. Nam hoc quoque consuetum habent Medici, ut, si alio idiomate notissimus etiam morbus aliter audiat, eundem iam pro alio habeant.“1 Ez utóbbi megjegyzés igen illik Coberre. Egy helyütt meg plane ezek állanak: „Hier muss ich auch der in besonderem Verstände sogenannten Hungarischen Krank­heit Tsömör erwähnen, wodurch in vorigen Zeiten viele Tau­send von den deutschen Soldaten hinweggeraffet worden sind.“2 Huszthy (1781) azt Írja róla: „Tschómór bedeutet in der ungrischen Sprache so viel, als Eckel; und megtschömorleni, oder einen Abscheu vor den Speisen bekommen, wenn man sich vorher den Magen überladen hat, ist eins . . . Wie viel Krankheiten giebt es nicht, welche mit Eckel, Mattigkeit und Schauder anfangen; da heisst es alsobald, man habe den Tschómór.“ A gyógyítás módjaiként ugyanazokat említi, a mit közel 200 évvel elébb Cober jegyzett fel: fokhagyma és erős dörzsölés a gyógyszerei.3 ßene Ferencz pesti egyetemi tanár a „febris gastrica“ fejezete alatt4 Írja a következőket a csömörről: „Febris talis gastrica non raro observatur apud nos post cibum etiam bonum, magna aviditate ingestum exorta, cum horripilatione, dedola- tione, anorexia, cephalea ac tuberculis parvis, magnitudinem pisi vei nucis avellanae habentibus, infra cutim in extremita- tibus superioribus ac dorso comparentibus; sudore largo sub- secuto, post unum alterumve diem et tumores illi et febris symptomata omnia disparent, dicitur csömör.“ Majd más helyütt „febris gastrica saburralis“-nak nevezi. 1837-ben Jacobovics egy specimen inaugurale-ban még 1 96 2 Beschreibung des Königreichs Hungarn 1772. Opusciilum aptum in reliquo et elegáns. 3 Ungrisches Magazin 1781, S. 457. 4 Elementa medicináé practicae. Pestini 1833. T. I. pag. 133 ff. 10

Next

/
Oldalképek
Tartalom