Bél Mátyás: Buda város leírása 2. A török Buda (Budapest, 1990)
Tartalomjegyzék
3o6 Buda obß- tktar : Jeditio ca- ßrtn/it : e lit a, a Germanis , populat ionéi : militis in cajiris cLefi- Ha : Bánffii facima : Vellii, in tűm anl- maduerfio t Buda oifidio faluitúr. CÔMIT. PEST, PILIS, SOLTH, PARS SPEC. MEMBR. III. politanis defèrta, capiuntur. His fuccefïîbus animatus Velßus, exercitu , decimo tertio Calendas Noucmbres, Budit, admoto, vrbem obfidione cingit. Inerat ei, cum valido praefidio, Valentinus Töröké fummus, viduae partium , belli dux, vir prorfus militaris. Atque Germani quidem, cum infigni Hungarorum manu , cadra, ad fuperio- res thermas, metati, fuggeflus, collocandis tormentis neceiTarios, idoneis locis, i.am eduxerant \ cum orta, inter Hungaros, & Germanos, feditio, ipfos etiam duces, in vitae diferimeo coniiceret. Procurrerant, ad fedandas rixas, Velßus 8c Perimus\ ille, vti Germanos; ille Hungaros (uos i in ordinem redigeret -, fed adeo, nec quidquam profecere , vt cadentibus plurimis , Velßus quidem in crure, Peremtis, ia- £lo forte fortuna, lapide, in collo iàuciati, aegre Ce in tentoria fubdu- xerint. Ac, vifa eil omnino ad praelium res ipedlare, cum clafllarius miles, Italis, Hifpanis, & Dalmatis, conflans, Hungaris fubfidio veniens, certamen diremit. His profe61a initiis, obfidio, multum ignominiae, ex populationibus, accepit. Vagabantur pailim Germanorum agmina , abigebant armenta , neque non ita expilabant miferam plebem , vt non ad vindicandum eam, fed ad perdendum venilTe dixiffes. Qua re cognita, Valentinus, turmas equitum, quas ante Germanorum aduentum , validas in vrbem coegerat, ad defenfandos a populatione agrefles, emittit * quod, vti crebris velitationibus occafionem dabat, ita, non vna ilrage, diminuebat exercitum Ferdinande Operae interim militares, adeo lente fucccdcbant, vt non tam oppugnari, quam negligentius obfideri vrbs crederetur: miles certe, fi abaclas praedas exceperis, propemodum defies, in callris haerebat, cum cadi iniuriis, adulto iam auifumno , multum colluilatus. Velßus ergo , aefhians cura, quid potiifimum faciendum fibi effet, ne inglorius, ab vrbis obfidione cogeretur regredi, praeter exipeilationcm , intellexit, Baltha- farem Banjfyum, ex praecipuis Hungarorum ducibus, a Valentino, vrbis pra:fc£to, vetere fuo amico, & contubernali, inuitatum, in vrbem ingreffum fuifle , reducemque in caflra , propalam ia- ólafle : fe , cum Valentino Török , (j Vrbano Battyánio , reliquis- que pmßdiariorum ducibus, potauijfe ; inßexijfe , permittentibus iis, praßdia., tormenta atque turres , miratumqne fuißße, cum difciplinam , alacritatemque militarem, tum commeatus vim, longißima obßdioni, fitf- fethtram; aduért iße, Budam, nßt ampliore adp aratu, acrior eque ad- greßßone, occupari haud pojfe. Re intelle&a , Velßus , BánfFyum, in conípeítum arceífit, increpatumque acrius, quod fè inconíulto, facinus , a militari difeiplina longe alieniilîmum, patrare adtentafïet, ca- itris exelTe iuifit, atque, fremens ira , obfidionem ibluendam flatuit : maxime, quia, vti erat in fuipicioncs pronus, mala fide fecum agere Hungaros , ex hoc vno caiu, Perènït item qualicunque alienatione , perperam coniiciebat. Ifte tunc , obfidionis fuit euentus : cuius ignominiam, profundo iam au&umno, Visegrádi deditio, quomodo- cunquc eluit. 126 §. XXV.
