Bél Mátyás: Buda város leírása 1. A kezdetektől Mohácsig (Budapest, 1987)

Új-Buda

SECT. I. HISTORIAE VRBIS BVDENSIS PERIOD. I.

199

Ergo, quando locum caflcllo , quin ponendx etiam vrbi idoneum, in rem fuam verterunt, Bela IV. fcquutique reges j ne Geyzae M. a cuius liberalitate ea poflcilio manauit, infiitutum, quoquomodo contemerarent, annuum eicenfum, tamquam, qui herus eilet loci, pacti funt. quem nunc, ne cederet opprobrio regibus, abrogandum, pen- fandumque alio beneficio , Lvdovicvs fiatuit. Ceterum, haud ita Buda adhaefit rex, quin frequentius WiJfegradum, diuerteret. Vndc & pofi hunc annum, multa legas diplomata, vno eodemque anno, Buda partim , partim Vijfegrádi pcrfcripia. Cetcroquin, ad celebritatem Budi. pertinet, quod anno MCCCLXXIX. qui matri Elifabetha emortualis fuit, Polonis, comitia ifihuc indixerit Lvdovicvs, verni ieiunii tempore. De his, Petrvs de Reva (x.) Lvdovicvs, inquit, in Hungária exiß ens, mater in Polonia defunfla, cum a Polonis, conßi- tuendx Reipubl. cauffa, foUicitaretur, quod auram Polomcatn, fe ferre poffe recufaret, Polonis, Budam comitia indicit, Vbi in frequenti eorum conuentu, licet extra regnum, difficulter pedem extuhjfent, Triumuiri con- ß it ut i, qui in abfent ia regis, regnum admwißrarent. En, nouam Buda

celebritatem!

§• VII.

E

Gregie inualucrat Buda, dum rex Lvdovicvs, conuentum Ordinum Tyrnauta agitans, diem, anno MCCCLXXXII. duodecimo Septembri , obit, qua quidem conucrfione, multum, de felicitate vrbis, dctra&um c(Tc , pronum cfi cogitatu. Inciderunt, fcilicet, tompora, ob feminarum, Elijdbetka, & Maria, impotentiam, an diueria procerum fiudia, longe omnium difficillima, quae iam non efi commemorandi locus. Non vno tunc facinore, foedata vrbs fuit. Pofi Mariam regem, vel reginam (alutatam , excitus ex Italia Caro- lvs paruus, res Hungáriáé, Budac^xc, extra modum contemerauit. In Budenfem arcem, Antßites, cum proceribus conuenere ; cuius /ores, Itali obfernabant. ibi, de eligendo rege, agi coeptum eß. Maxima pars optimatum, cum obfcura multitudine, regem Carolvm declarat. pauci, qui Mariae fauebant, pra timore plebis , fubtteuere. lujfu populi , rex pro- nunciatus, mquit Bonfinivs (j.). Quas hinc fequuta efi, noui regis inauguratio, inflammauit feminas, vti facinus ederent, numquam non detefiandum. Arx, nimirum, regio cruore refperfa , adtonitam fecit Hungáriám , vrbi, dedecus inuifit aeternum. Auctor maleficii, Nicolaus de Gara, Palatinus, adminifier, Blafius ForgAch, exftitit. Nota, in vulgus tragoedia efi, hic tamen eo minus filenda, quod con- iun&a fuit, cum vrbis fortuna. Deluferat Carolvs, officii fimulatio- ne, reginas, quae, vt lenirent, amiifi regni dolorem, & íi pofient,

répáit.) Coronae Hungáriáé, Cent. ív. p. 25. infolens omnino facinus, quodque, ho. dierni, Colonorum moribus , nefas haberetur.

j>.) Decade m. IJb. 1. p. 362 , 18. & Tnvnyczivs Parte ni. Cap. vi. p. 1IV

Polono- rum iftbie comitia, celebrat.

Tata vrbi, poli obitum

Ludouici :

Caroli parui cades, a repinis, Gara Palatino, & Blafio Forgat h ad- miniflris, procurata:

83