Bél Mátyás: Buda város leírása 1. A kezdetektől Mohácsig (Budapest, 1987)
Óbuda
i82 COMIT. PEST, PILIS, SOLTH, PARS SPEC. MEMBR. HL nentibus, quos diximus, ruderum tuberibus, aqua: demanarint, fonte gemino. Eorum alter, ex pede montis, tam vberc fcaturigine Lilit , vt lacum, fubtus formet, centum, plus minus, paiTuum ambitu. Aquarum, perennem copiam, inde poliis exiilimare, quod paffus vix triginta, a capite deiedlae, molam vrgeant, atque inde, vbere alueo, iuxta eosdem tumulos, in Danubium emanent. Plane nobis perfuade- raus, collegium in canalem fontem, ad coloniam proledlum fuiiTc, vt illic fahret perpetuo filano. Riuorum alter, locupletior multo eil, fed latice, priori haud comparandus. Hunc, vligo illa, infra quam funt tumuli, effundit. Lacus eil nimirum , plus , quam tercento- rum paiTuum amplitudine, vndique, vallis aggeribus circumcin- dlus, adeoque , aquarum numquam non diucs. quas dum emittit , breui procurfu , fullonum primo •, demum , pulueris pyrii tudes , propellit. Tum, verfo in meridiem alueo , pone rudera , qua: oilendimus, defluit, & vbi paiTus , plus minus quadringentos proccfTerat, iterum crepidine, in pifeinae fpcciem coercitus , mola: frumentaria: gemina: , antequam in Danubium exeat, inducitur. His ergo riuis, Marßglianos aquxdudfus , conflitis- fe, arbitramur : colledlos olim, & pro aquilegum arbitratu, huc illucue profulos. Aqua: certe fuffundebant affatim, quxque, vrbi etiam copioflilimae, egregie fufficicbant. Limpida ea ell, colore , ex viridi, cxruleo, tepida magis, quam frigida, ideoque immunis a gelu, & rotandis molis, quin & fouendis pifeibus, prorfus idonea. Pari aquarum natura efl , fons tertius , remotior, paflibus circiter mille , in meridiem. Eo is loco , quo fcaturit, circumflrudla crepidine coercitus, minori tamen , quam priores lacu, aquam nitrofam, tepentem, nitidam tamen , verfus orientem , emittit •> canali vbere adeo , vt poll palTus quatuordecim, duplicem molam frumentariam, dilcretis interflitiis, inftruat, indeque, per depreifiora, hic atque illic, rcftagnans, quo propius ad Danubium accedit, eo magis repreffus, intumefeit ad modum lacunae vbetis. Haud procul a confluente , ponte iungitur lapideo, cuius opus, antiquitatem refert: nam, &: fa- xo inilrudlus efl tcflelato , & fpatio ita anguflo , vt vix habitus hodierni quadrigas, transmittat. Vitra eos aggeres, murosue, quorum veltigia nunc defignauimus, rudus reliquum, vsque ad vefligium templi Albae Mariae, protenditur: vt fas fit colligere, hucusque vrbis pomoeria, faltcm fuburbia, exporredta fuiiTc. Notare enim vbique poiTis, cum moenium , feu aggerum, tum aedificiorum, mo- nimenta. Modico terra: motu, vel refoffis aliquantum, parietinarum, quae deiedla: iam funt, fundamentis \ hic numi veteres, alibi inflgni- ti litterulis lapides, ac laterculi, iterum Deorum Dearumque fimula- cra, & id genus alia, eruuntur. Monilrabantur nobis numi, Au~ gußi, Tiberii, aliorum, ad Valentiniani fere aetatem. quod indicio nobis erat, quibus temporibus , cuiusque flipendio , Legio Auxi/iatrix , iflhic meruerit. Qua eleuatior terra: pofitio efl, & ad radices montium 48
