Fabó András: Monumenta evangelicorum Aug. Conf. in Hungaria historica III.
VI. Comitatus posoniensis - Parsspecialis - Sectio I. De ecclesiis in liberis regiisque civitatibus
208 anno 1663. instituta, tristis fuit ecclesiae huic, qua multa pretiosa amisit et pastor Joannes Graffius in captivitatem raptus 600 rfl. per soproniensem ministrum, M. Matthiam Lang, tandem redemtus, iterum hic docuit. Decennio in pace superato gravius imminebat periculum, quod statim anno 1673. praesagiebant, dum regio mandato episcopus vaciensis, comes Ferdinandus Pálfy *) in his ecclesiis visitationem primam instituebat, quam gementes admittere oportuit. Hac finita anno 1674. pro die 5. mart. ad delegatum posoniense judicium pastores modrenses in personis per canonicum strigonien- sem citantur, reversales ad emigrandum ex regno subscribant; cives interim per archiepiscopum minis et promissis ad templum resignandum provocantur, quod sub spe obtinendi oratorii die 25. febr., adlatis ad archiepiscopum clavibus, metu pleni cedunt** ***)) Anno 1681. art. 26. demum exercitium religionis regiae civitati admissum est, quod subsequenti' extra civitatem in duobus oratoriis utriusque nationis inchoatum, inter varias vicissitudines perdurare potuit ad hanc aetatem. Királyfalva filialis fuit, cujus templum inter ademta recensetur in actis diaetae 1681.. 4) Posonium. Civitatis hujus ecclesiae evangelicae, quae praesenti seculo ex suis scholis fere integrae Hungáriáé docentes subministrat, eoque respectu aliarum mater dici meruit, fata clarius scribere ne- cesse non est, quum fecit id pastor illius, reverendus Ribiny *). Series instituti praesentis deposcit, in compendium hic contractis memorabilibus, quaedam omissa attingamus. Quae in parte generali praemisimus, testantur clarissime, ab initio reformationis posonien- ses amore repurgatae religionis flagrasse. Metus auctoritatis regiae et concessus usus sacrae coenae sub utraque specie in communione romano-catholicorum cives conservavit. Usu calicis eis denegato, post annum 1580. Ratschisdorfinum praesertim pro sacris transibant, imo frequenter talibus in posoniensi suburbio, domo Kampe*) Tévedés a névben, mert 1669.—1676-ig sz. miklósi és óvári báró Pongrácz György volt a váczi püspök. L. Schematismus cleri dioecesis vaciensis pro anno aerae communis 1854.10.1.. **) Vid. Ungar. Praedicanten Unschuld, p. 75.. ***) In Memorab. p. I. p. 194., 197., 349. sqq..
