Fabó András: Monumenta evangelicorum Aug. Conf. in Hungaria historica III.
IV. Comitatus trenchiniensis - Parsgeneralis
95 siae merito compellatus est noster comes, ut publice *) superintendens Abrahamides professus est: „Acri namque studio propagandae verae de deo doctrinae flagrabat, templa et oratoria sumtu magnifico vel nova fundabat, vel vetusta squaloreque ruinosa restituebat, ecclesiarum et scholarum necessitatibus succurrebat, alumnos quotannis liberali sumtu foris domique alebat.“ Horum successores, comes Casparus Illésházy et comes Emericus Thurzó, nihil negli- gebant, quod harum partium ecclesiis pacem augere firmareque potuit. Hic in comitiis neosoliensibus protector evangelicorum per Hungáriám delectus, nisi mature e numero vivorum anno 1621., ut in comitatu arvensi occurrit, sublatus fuisset, spem de se conceptam implevisset; ille magno trenchiniensium etiam commodo ad annum usque 1649. virtutibus et dignitatibus in regno celeberrimus, abunde ecclesiis opitulabatur **). Minor hujus filius Georgius, vivente patre, a nostris descivit sacris; major illustrissimus dominus Gabriel etiam jesuitarum illecebris irretitus anno 1650. Tyrnaviae religionem mutaverat ; tandem illustrissimae Evae Széchy, consortis, labore reductus, feria Thomae professus est veritatem evangelicam illiusque nutritius perstitit omnibus vitae suae annis. ***) Illustrissimi Stephani Osztrosith filii, Nicolaus, Paulus, Matthias f), barones Zay multique alii inferius in ecclesiis laudandi, tandem turbari coeptas res evangelicorum, ut licuit, fideliter protegebant. Studium illorum interruptum, jam subintrantibus comitatum jesuitis, amplius fixam pacem ecclesiis efficere non pcterat. Nunc primum regnante augusto *) Vid. orationem exequialem comiti Georgio Thurzó in templo bitschensi habitam per Isaeum Abrahamidem, editam typis anno 1617. Leutschoviae in 4.. Item protocollon venerabilis fraternitatis comitatus hujus. **) M. Zacharias Lányi in Strigilis Kirche rianae praefatione, edita anno 1641. describit. ***) Conf. Joanni Institoris dictum panegyricon, edit. an. 1661.; Oration. exequial. Evae Szechy, D. Gabrielis Ille'sházy consortis ... Andr. Horváth edit. Trench. 1655. in 4.; item Currum Jehovae Steph. Pilárik edit. an. 1674. p. It?, sqq . Ilie comiti morienti adstitit. Fallitur anonymus F r a g m. h i s t. c a s s o v. edit. p. 414., qui comitem rediisse opera jesuitarum scribit; alter ille fuit Gabriel. f) Conf. orat. exeq. magn. Paulo Osztrosith. dictam per Mart. Tar- nóczy, editam Trench. 1652.; item ejusdem Schematismum in funere illustr. Nicolai. . . anno 1660. productum.
