Fabó András: Monumenta evangelicorum Aug. Conf. in Hungaria historica I-II Pest 1861-1863.
I. kötet - Pars prima
20 Bitschae bis, dein Trenckinii, ac ultimo Banoyicii a) tanta cum dexteritate scholis praefuit, ut eum Joh. Bezik, vir ad omnem posteritatem commendandus, optimum Praeceptorem suum appellare fuerit solitus. Néc aliis incognita fuit Zachariae nostri eruditio cum magna vitae integritate conjuncta. Nam Nedvirium vocatus aD. 1629. die 6. Oct. ordiues sacros suscepit remque divinam tanto zelo egit, ut in eo patrem redivivum omnes boni venerarentur ad- mirarenturque. Vag-Beszterczienses quoque an 1633. ad se devocatum, ab ejus ore ad an. 1636. non sine eximia utilitate pendebant. Banovicenses profecto horum omnium optime conscii non prius quieverunt, quam cum 1636. Pastorem consequerentur, ubi tanta cum diligentia commissam sibi provinciam administravit, ut meruerit in posterum Ven. Contubernii Gradnensis Senior appellari. Desciverat eo tempore a sacris Evangelicis M. Johan. Kircherus b), Banovicensis primum, dein Neosoliensis scholae Bector et causas subitae illius mutationis orbi redditurus, conscripsit Aetiologiam, quam M. Zacharias Lani Superintendens noster in Strigili Aetiologiae Kircherianae c), ita perstrinxit, ut omnium bonorum exspectationi respondisse crederetur. His et multis aliis litterato orbi Hun- garico commendatus, statim ac M.Johan. Hodikius fuisset sepultus, in Conventu Trenchiniensi, cui multi Magnatum, Nobilium et Ministrorum intererant, communi sententia a Joachimo Kalinkio Illa- viensium Pastore ex suggestu Superintendens declaratus et 17. a) Scholam Evangelicam Banovicii non erexerunt tantum, sed sustentarunt etiam lllust. Comites Illyésházii, ex quibus princeps fere fuit C. Casp. Illyésházy, quem Superintendens noster in Praefatione Strigilis Kircheriani Gymnasii hujus Conditorem et Defensorem appellat, ne quid de Catharina Pálfy adjiciam, quae amplam fundationem in Protoeollo Superintendentalii ut sciant posteri, consignatam pro schola hac ordinaverat. b) M. Joh. Kircherus patria fuit Tübingensis, qui relicta ibidem uxore in Hungáriám- delatus, fit Banovicii atque demum Neosolii scholae Rector, vir doctus et ad informandam juventutem satis idoneus. Hujus Aetiologiam praeter Dorschaeum in Hodogetico Catholico Argentorati 1691. edito, Bebe- lium in Antivanquerecio 1682. impresso, discipuli quondam ejus, Paulus et Adamus Kyss, Paulus Lochmannus Thurocziensis et Samuel Csernak Babo- tensis in Examine Aetiologiae Kircherianae sub Calovio Regiomonti Anno 1612. haud infeliciter confutarunt. c) Editus est Strigilis Lanii nostri impensis Comit. Caspari Illyésházy, An. 1611. in IV.
