Deák Antal András: A Duna fölfedezése
Tartalom - III.A DANUBIUS PANNONICO-MYSICUS, 1726
96 D E A Q.U IS THER MALIBUS; BALNEORUMQUE CIRCA BUDAM. JLPHUR, quum cauíám ac originem det, Thermis, five AquisCalidis; circa ifixrum íiibílantiam, &, ut naturas earum explorarcmus, varia experimenta inífituimus. Qux , una cum ceteris , Fluminum , ac Fontium Aquarum Tabulis, Tom. VI. ANALECTOR. iinveniri poterunt. Thermales ftatim Aquas fub tripliici ratione , (quöd unx earum, iint plustepidx; Caiidx alix, alix plane Frigidx::) X. diftinbHs Locis, obiervabiles, ad Rips Danubii, inter cxteras, & Tabula aliqua fiílit,Nomenclatoris vicem prxllans: &, experimenta, circa eas Aquas, tarn per Fermentationes, cum Acido Vitriolt , & Alcalico Tartari, Decobtionem , cum Nucibus Gallarum , & Corticc Ponu Granau -, bilancem hydroflatkam ; quam per Evaporationem , Accenfioncm , aut, Deflillationes per Alembicum. BALNEORUM, five, xdificiorum Thermalium , circa Budam, aGente Turcarum, qux fucrant extructa ; necnon Sebtionibus Tabulx Geographico-Antiqux , defignavimus ; FIGURÁS , feorlim in imagine ut fpcbtari poflent, in exitum Partis, atque Tomi hujus , retulimus. Finis imponitur huic examini plurium mirabilium Fontium , qui fuas Danubialibus aquas immiicent, unde patetquot, quantarumque heterogenearum fubftantiarum fit particeps aqua ejuidem corporis Danubiani, quod ipifum evenit in confufione tot arenarum metallicarum , qux a Montibus devolutx funt per Flumina lateralia , qux per fodinas tranfeunt ad formandum Alveum noftri Fluminis, quod naturali jure tributum exigit ex vifceribus tot montium circumflantium, aut ex tot metallis perfectis, imperfebtifque, iälibus diverfis, Lapidibufque pretiofis, quafi pretiofis, & infcrioribus , fpebtabilibus, & ob diaphaneitatem , & ob colorum varietatem,qux omnia glorix &opulentix Danubio fiint,qui licet foifilibus,&aquis infignis fit, non minus Celebris probabitur in feq. Tomis, & Naturx & Artis operibus, quibus & Ripx, & undx ejufdem Fluminis refcrtx funt FINIS TOMI I