Deák Antal András: A Duna fölfedezése
Tartalom - III.A DANUBIUS PANNONICO-MYSICUS, 1726
94 DE FONTI RUS HUNGARITE. SULPHUR EOVENENATIS' VULGO CREDITIS. ISTRICTU IN EAPOLITANO, propeLacum,dicIurnd'Agnan, parvula quxdam Cavcrnula confpicitur , qux, ad altitudinem x. circitcr Pedis, Halitu Nebulofo, ficuti in Pratis mane videtur, fummitatcm tccfam habet:in illam Auram , quando facta fuerit immcriio, Animantium, qux reipirent, ffu- pefaclx fiunt; fique diutiüs eodemi in ifatudetineantur,morti tandem cedunt. Et , Veritas rei , ita fefe habet. Sied , fabuiosé credebatur, per virtutem Aqux illiusLacús, damnofá illá Aura infectos , quando repctita vice fuerint tincfi, denuo in vitam , ac in (latum priftinum redire. Id quod beneficio Aqux cujuslibct communis fit ; eoque citius , fi defectum viribus , Animal , Pileo , aut alia re quapiam , per tracfum temporis , 3. vcl 4. Minuter, totaliter contegatur. Hie tantus naturx effectus , unice Regno Neapolita.no proprius, credebatur: fed enim in Hungariá ScTranfiívaniá, parilem cffcctum deprehendere liceat. In Hungariá, Comitatu Neofolicnű, prope Veterofolium, non lenge a Ripá Fluminis Gran, fupra Pagum Rivari, ad partem Septentrional., obviain habetur Hiatus quidam, latitudine 24., & proíimditatc 10. Pedd.: Ad cujus marginem, parvula quxdam quercus adífat. In cam íubfidentem Cavitatem, olim me demittens, Terram vidi, comniuncm,Aridam; quando ad Septcntrionalem ejus partem, continub ífrepitus halitusque erumpebant, ac fi interius Ebullitio Aquanim ellet. Ibi quumLigone fodi Terram juffiflem, eá fpe, ac íi Aqua eilet cruptura, ílalitum quendam foetentem exhalare, fenfi; qui Animantibus, ccu Pullis, tum obviis, mortis fubitx cauía erat, cum omnibus illis circunilfantiis, ficuti in Agro Neapolitano, cxcepto, quod Nubecula ilk baud conJpiccrctur. Ea loci conditio , paucis ante annis dctebla fuerat , a Paftoribus, perAvcs: quas, fxpé fxpius in Foramine ilto demortuas invenicbant: ac, paucos ante menfes , quam ibi ipfc fueram, Vacca quxdam, forte fortuná illuc ducta, halitum eum reipiravit; & negligentia Paftorum, qui fubfidia non adhibuere, periit. Quemadmodum verb, Agro Neapolitano , tandem cedunt.
