Leo Santifaller: Ergänzungsband 2/2. Festschrift zur Feier des 200 jährigen Bestandes des HHStA 2 Bände (1951)
V. Rechts-, Verfassungs- und Wirtschaftsgeschichte - 57. Johannes Baur (Brixen): Die Brixner Synode von 1318 in ihrer liturgiegeschichtlichen Bedeutung
128 Baur, f. 9V Cap. 13 Cap. 14 Cap. 15 Cap. 16 Cap. 17 Cap. 18 Cap. 19 Cap. 20 Cap. 21 Cap. 22 Cap. 23 Item precipimus, ut nullus in ecclesia, in qua pater suus pastor erat, aut perpetuus vicarius sine media persona nunquam admittatur. Si patroni de possessionibus ecclesiarum vacancium aliquid subtraxerint, excommunicati habeantur et presentacio eorum non admittatur, donec restituant ablata Episcopo vel eius nuncio. Si vero simplex advocatus idem fecerit, excommunicatus habeatur similiter, donec satisfaciat. Si quis ex sola presentacione illorum, qui jus habent presentandi, sine auctoritate Episcopi vel archiepiscopi, ubi ad eum pertinet, in ecclesia sibi administracionem usurpaverit, ab illa removeatur et nunquam ad eandem admittatur. Qui locum scienter viventis ingreditur, omni careat beneficio. Nullus manifeste concubinam habens in pastorem vel in vicarium recipiatur nec ad ordines admittatur. Manifestas cohabitaciones sicut in domo propria et in dote ita et in aliena sub pena ecclesiastici beneficii et officii districte prohibemus. In waptisando puero hec verba expresse proferantur: Ego waptiso te N. In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, ter in mergendo nec propter aquam turbidam differatur waptismus. Et quilibet sacerdos celebrans singulis diebus dominicis eandem formam verborum doceat laycos, ut eam sciant, si supervenerit necessitas. Item ex concilio lateranensi: Nullus x) clericus litteras dictet aut scribat pro vindicta sanguinis destinandas. Unde in curiis principum hec sollicitudo non clericis, sed laycis committatur. Diebus Dominicis infra missam placita non habeantur et maxime in cimiteriis. In vigiliis sanctorum a vespera (sic!) et per totum diem sequentem et noctibus /I sabbatinis ab operibus abstineatur. Decimaciones et alias possessiones ecclesiasticas redimitas et obligatas, nichil ex hys de cetero sine nostra sciencia speciali alienantes (sic!); quod si factum fuerit, irritum iudicamus et in ane. Supplementa decimarum exigantur. Cause matrimoniales sine presencia Episcopi chori vel archidyaconi non decidantur. Usuras et preanticipaciones vendicionum et cetera officia vel commercia vel negocia secularia, quibus vos in miscere non debetis, penitus interdicimus. Clerici lusores, potatores, si se admoniti non correxerint, officio et beneficio priventur. Sacerdotes instruere debent bene populum, quod confessio illa generalis, que interponitur symbolo, quando dicitur plebi non diluat nisi peccata venialia et non mortalia, nisi fiat cum contricione specialis confessio et intenció satisfaciendi. Quilibet decanus quolibet anno semel vel pluries, si necesse fuerit, visitet ecclesias sui decanatus assumptis secum duobus fratribus Deum timentibus et faciat inquisicionem, secundum quod Deo et Episcopo suo est racionem redditurus, maxime circumspiciens de manifesta cohabitacione et dilapidacione, et eos, qui se a conventibus nostris contumaciter absentaverint, secundum discrecionem vestram et fratrum existencium in conventu puniatis. Volumus tamen, quod visitacio decanorum non deroget visita- cionem, quam Episcopus facere debet vel archidyaconi vice sui. x) Nec quisquam clericus: Lateran. IV., c. 18 (Mansi, 1. c. XXII, 1007).
