ARHIVSKI VJESNIK 31. (ZAGREB, 1989.)

Strana - 195

Recenzije i prikazi. Arhivski vjesnik, 31/1988. sv. 32, str. 159—207. voja i prvome stasanju naše državne zajednice u koju su se udružili jugoslavenski narodi i narodnosti tokom NOB-a i socijalističke revolucije. Ta građa vremenski seže u period od 1943. do 1953. godine te je već toliko zrela da se o njoj mogu pisati i znanstveni radovi. Štoviše, njoj je posvećena i cijela jedna doktorska disertacija; radi se o djelu Bogdana Lekića koji ju je odb ranio 1983. god. na Filozofskom fakultetu u Skopju, a potom ju je — god. 1987 — kao dopunjeno izdanje u Beogradu, objavio Arhiv Jugoslavije, pod naslovom: »Arhivski izvori za istoriju socijalističke Jugoslavije 1943—1953«. Knjiga Bogdana Lekića obasiže 275 stranica štampanoga teksta, a podijeljena je na uvodnu napomenu, predgovor, te pet dijelova u kojima se obrađuju slijedeće cjeline: »Pojam i vrste istorijskih izvora i sistem zaštite arhivske građe«, »Klasifikacija arhivske građe«, »Organizacioni razvoj saveznih institucija«, »Osnovni sadržaj arhivske građe saveznih institucija«, i »Sadržajno vrednovanje arhivske građe kao istorijskog izvora«, te zaključak, izvor i literatura, summary i registar ličnih imena, institucija i fondova. U uvodnoj napomeni autor navodi već odavno uočenu potrebu za ovakvom vrstom istraživanja uopće, a osobito radi povećanoga interesa za izučavanje historije Jugoslavije. U predgovoru daje objašnjenje »šta je objekat rada i predmet proučavanja nauke o istorijskim izvorima« i »u kojoj su meri komplementarne istorija, arhivistika i nauka o istorijskim izvorima sa stanovišta objekta rada i predmeta proučavanja«; istodobno određuje predmet i zadatak istraživanja. U prvom dijelu B. Lekić obrađuje pojam i vrste historijskih izvora, arhivske građe i sistem zaštite te građe s kritičkim naglaskom zaštite arhivske građe u naznačenom periodu. Drugim dijelom je obuhvaćen kritički osvrt na literaturu, s naznakom da se u njemu bavi onim radovima i prilozima o klasifikaciji arhivske građe kao historijskih izvora, a s obzirom na ukupnu temu razmatranja. U trećem dijelu obrađen je organizacioni razvoj saveznih institucija, i to posebno KPJ i SKOJ-a, organa vlasti, političkoizvršnih organa, organa uprave, te masovnih političkih organizacija. Četvrti dio je posvećen osnovnom sadržaju arhivske građe saveznih institucija u periodu 1943—1953. godine. Autor je u ovom dijelu izvršio globalnu podjelu fondova na institucionalnoj osnovi, a zatim obradio obim i strukturu arhivske građe, stupanj sređenosti i obrade te mogućnost korištenja. Izvršena je klasifikacija fondova na temelju društveno^političkog položaja, uloge i značaja tvorca građe, a unutar fondova po djelatnostima. Na taj način razmotreno je pitanje arhivske građe KPJ i SKOJ-a, saveznih organa vlasti i njihovih izvršnih organa, saveznih organa uprave, masovnih političkih organizacija i specifične arhivske građe. Arhivska građa saveznih organa uprave razmatrana je u okviru slijedećih grupa: najviši vojni organi i savezni organi uprave za poslove narodne obrane; savezni organi uprave u oblasti organizacije i unutrašnje politike; savezni organi uprave u oblasti privrede; savezni organi uprave u oblasti obrazovanja, kulture i nauke; savezni organi uprave u oblasti zdravstva, socijalne politike i rada; savezni organi uprave iz oblasti statistike i evidencije; savezni organi uprave iz oblasti međunarodnih odnosa i ostalih saveznih organa (sudstvo, arbitraža, tužilaštvo i pravobranilaštvo). 195