ARHIVSKI VJESNIK 27. (ZAGREB, 1984.)

Strana - 107

Marijan Rastić. Upravljanje manjim komunalnim i regionalnim arhivima. Arhivski vjesnik, 27/1984. str. 107—112. UDK 331.98:651.5 UPRAVLJANJE MANJIM-KOMUNALNIM I REGIONALNIM ARHIVIMA Marijan Rastić, Historijski arhiv Zagreb, Zagreb, Opatička 29. I Definirati manji, lokalni, komunalni odnosno regionalni arhiv veoma je složen zadatak, s obzirom na teško određivanje, formuliranje pojma »lokalna zajednica«, s pravnog, povijesnog i kvantitativnog aspekta. Sintagma »arhiv lokalne zajednice« (komunalni arhiv, odnosno »arhiv lokalnih zajednica« (regionalni arhiv) može istraživati i nekoliko pojmova. U tekstu koji slijedi svoje ću razmatranje ograničiti na arhivsku ustanovu na osnovi lokalne ili više lokalnih zajednica. Lokalna zajednica, termin neodređen u svom općem značenju, obično se koristi za označavanje administrativno-teritorijalne jedinice u jednom društveno-političkom sistemu. Riječi »lokalan«, »regionalan« dobivaju jasan smisao ako se konkretno vežu uz državnopravnu zajednicu jedne zemlje i vlast koju, na osnovi zakona, statuta i tradicije, ona uživa u administraciji i upravljanju. Zbog tih razloga i prepoznajemo glavne oblike lokalnih odnosno regionalnih arhivskih ustanova: — arhivi gradova odnosno općina koji prikupljaju arhivsku građu gradske odnosno općinske provenijencije, — arhivi koji prikupljaju arhivsku građu državne provenijencije na stupnju nižem od republike ili slične administrativno-teritorijalne jedinice, uključujući i onu ekonomskog porijekla. Zbog tih razlika, ali i na toj osnovi, pojavljuju se niz različitih problema, počevši već sa zakonodavnim: u zapadnim evropskim zemljama, npr., država uređuje samo probleme vezane za arhivsku građu koja nastaje u njenim institucijama. Za ostalu pokazuje opći interes ne miješajući se u pitanja organizacijskog karaktera. Problem lokalnih arhiva detaljno je razmatran na XI međunarodnoj konferenciji »Okruglog stola« u Bukureštu g. 1969. a posebno u radu glavnog referenta R. H. Bautiera, »Les archives des collectivités locales«. On je tada konstatirao postojanje pet tipova arhiva lokalnih zajednica i to nabrajajući ih od decentraliziranih k centraliziranim: — ravnopravne ustanove u pravnom pogledu, nezavisne od kakve generalne direkcije državnih arhiva (britanski tip), 107