Görögök Budapesten - Budapesti Negyed 54. (2006. tél)

MARIA CHRISTINA CHATZIIOANNOU: Birodalmak, migrációk és vállalkozói tevékenység

βοηθούν στην κατανόηση αυτού του μετασχηματισμού μπορούν να εντοπιστούν: α) σε εσωτερικά αίτια: η διαφοροποίηση που πραγματοποιείται μετά την πρώτη γενιά των εμπόρων μεταναστών. Η γενιά των εμπόρων πάροικων στις ελληνικές κοινότητες της Ουγγαρίας της συνθήκης του Κάρλοβιτς και Πασάροβιτς με τις γνωστές οικονομικές συμπεριφορές είχε εκλείψει. Μετά τα μέσα του 19

ου αιώνα ετίθετο το ζήτημα της ουγγροποίησης, ή της διεθνοποίησης τοον απόδημων Ελλήνων, β) σε εξωτερικά αίτια: το μείζον θέμα που έδωσε τη δυνατότητα για νέες επαγγελματικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες στους Έλληνες στην Ουγγαρία σχετίζεται με τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις στην αψβουργική αυτοκρατορία. Η βαθμιαία εξάλειψη, κυρίως μετά την ουγγρική εξέγερση του 1848, του φεουδαρχικού χαρακτήρα της τοπικής οικονομίας, που είχε διευκολύνει τη διείσδυση των Ελλήνων στο εσωτερικό της οικονομίας της χώρας. Η δεύτερη γενιά ελλήνων μεταναστών στην Ουγγαρία, ή το επόμενο κύμα μπορούσε, ή αναγκαζόταν να στραφεί σε άλλες επαγγελματικές και οικονομικές δραστηριότητες, όπως δημόσιες θέσεις, αγορά ακινήτων. Οι διαρθρωτικές αλλαγές στο εμπόριο σε ολόκληρη την αψβουργική επικράτεια ήταν εμφανείς μετά τα μέσα του 19

ου αιώνα. Η αυστρο-ουγγρική αυτοκρατορία συναλλασσόταν με το ελληνικό κράτος πλέον και οι Έλληνες είχαν κατακτήσει διακριτή εθνική ταυτότητα. Η υποχώρηση του εμπορίου της αγοράς, των πλανόδιων εμπόρων και των εμποροπανηγύρεων (Πέστη, Ντεμπρετσέν) και η ανάπτυξη του λιανικού εμπορίου στις μεγάλες πόλεις με το σύστημα των εμποροκαταστημάτων (γενικών, εξειδικευμένοι) έφερε σταδιακές αλλαγές στην δομή τόσο του εξωτερικού, όσο και του • 22 εσωτερικού εμπορίου των ουγγρικών περιοχών. Στα τέλη του 19

ου αιώνα, πρόξενος της Ελλάδας στη Βουδαπέστη ήταν ο 23 κοζανίτης Παύλος Χαρίσης. Η βαθμιαία ενσωμάτωση των ελλήνων πάροικων, που είχαν απομείνει στην Ουγγαρία, ήταν πλέον εμφανής και ο ίδιος φαίνεται ότι είχε εισηγηθεί στην ελληνική κυβέρνηση την σύσταση ιδρύματος για τη διαχείριση των ελληνικών κληροδοτημάτων από την Ουγγαρία.

24 Οι ελληνικές κοινότητες και οι περιουσίες των πρώτων ορθοδόξων μεταναστών είχαν γίνει αντικείμενο διεκδίκησης και από την 22 T.Csató, The Structural Change ofthe Internál Trade In East-Central Europe in the 79 and 20'

h century. 23 Ν.Δελιαλή, Αναμνηστική εικονογραφημένη έκδοσις Παύλου Χαρίση μετά ιστορικών σημειώσεων περί των εν Ουγγαρία και Αυστρία ελληνικών κοινοτήτων, τ. 1, Κοζάνη 1935. 24 Π.Λιούφης, Ιστορία της Κοζάνης, Αθήνα 1924, σ. 334.