Görögök Budapesten - Budapesti Negyed 54. (2006. tél)
MARIA CHRISTINA CHATZIIOANNOU: Birodalmak, migrációk és vállalkozói tevékenység
μεγάλωσε και την πάντρεψε με τον György Vrányi η χήρα του, η Anna Dumcsa, η οποία καταγόταν επίσης από πλούσια οικογένεια εμπόρων. Ο Αναστάσιος πέθανε το 1851 και δεν έχουμε πληροφορίες για αξιόλογη οικονομική ή πολιτική δραστηριοποίηση των τριών παιδιών του. Ο αδελφός του Μιχάλης αναφέρεται ως γαιοκτήμονας στη διαδικασία διακανονισμού της κληρονομιάς και σύμφωνα με την κρίση του διαθέτη έκανε ζωή σπάταλη, ακριβώς όπως οι δύο αδελφοί του, ο Αλέξανδρος - που έφερε βαθμό υπολοχαγού και είχε κηρυχθεί σε πτώχευση - και ο Ναούμ. Ο δεύτερος δεν έλαβε μερίδιο από την περιουσία διότι, παρά την απαγόρευση της μητέρας του, παντρεύτηκε μη ορθόδοξη κοπέλα, και πέθανε σχεδόν στην ψάθα το 1868. Η γραμμή των θηλυκών παιδιών είχε περισσότερη επιτυχία: όπως γνωρίζουμε, η Κατερίνα ήταν σύζυγος του βαρόνου Σίνα και η Ελένη πήρε και αυτή ευγενή, αλλά οι κόρες ζούσαν στη Βιέννη. Με άλλα λόγια, η περιουσία των Derra δεν άντεξε στον χρόνο στον βαθμό που ίσχυε για τις άλλες δύο οικογένειες που έφεραν τίτλο ευγενείας, οι οποίες είχαν ακόμη και το 1873 υψηλή κατάταξη στον κατάλογο των πιο εύπορων δημοτών της Πέστης. Τότε οι Derra δεν αναφέρονταν πλέον ανάμεσα στους πιο μεγάλους φορολογούμενους. Οι Έλληνες έμποροι από τον 18° αι. ενσωματώθηκαν σταδιακά στην αστική κοινωνία της Πέστης και μερικοί βρήκαν θέση και στις τάξεις των ευγενών. Δεν είχαν όμως αποβάλει την ελληνική τους ταυτότητα. Αυτό μαρτυρούν οι δωρεές που έκαναν στην Ορθόδοξη Εκκλησία και ιδίως στον ελληνορθόδοξο ναό και το σχολείο. Ιδιαίτερη γενναιοδωρία έδειξε ο Κωνσταντίνος, πατέρας του György Takátsy, ο οποίος πέθανε το 1820 και άφησε τα δύο τρίτα περίπου των ευσεβών δωρεών που έκανε στην Ορθόδοξη Εκκλησία και ιδίως στον ναό των Ελληνοβλάχων. Έδωσε πέντε χιλιάδες φιορίνια στο ελληνικό σχολείο της Πέστης για την περίπτωση που «θα έμενε ελεύθερο από την επιρροή των Μακεδονοβλάχων», δηλ. θα ήταν όντως ελληνικό σχολείο. Οι σχέσεις των Ελλήνων της Πέστης ήταν στενές όχι μόνο με την εδώ ενορία, αλλά και με την πατρίδα τους. Στα τέλη του 18 HU αι. η πρώτη γενιά λόγω οικονομικών και συγγενικών σχέσεων είχε συνεχή επαφή με τους δικούς τους στην πατρίδα. Τις σχέσεις αυτές ενίσχυε το γεγονός ότι ένας από τους πνευματικούς ηγέτες του Ελληνισμού της Ουγγαρίας, ο Γεώργιος Ζαβίρας έζησε ένα διάστημα στην Πέστη και άφησε την πλούσια βιβλιοθήκη του στην εκεί ελληνική κοινότητα. Είχε δημιουργηθεί και στην Πέστη η οργάνωση της Φιλικής Εταιρίας η οποία διατηρούσε στενές σχέσεις με το κίνημα του Ρήγα Βελεστινλή στη Βιέννη. Οι εδώ Έλληνες όχι
