Tóth Péter: A lengyel királyi kancellária Libri Legationum sorozatának magyar vonatkozású iratai II. 1526-1541 (Miskolc, 2003)
esset in re tam angusta, vehementer rogavit. Dominus Agriensis credens esse officium boni et sinceri servitoris non celare id, quod indicaret summe necessarium reginam scire. Aperuit ei omnem rei veritatem de contractu inito ante biennium per serenissimum dominum regem Hungariae cum sacratissimo imperatore Carolo et serenissimo fratre suo Romanorum, etc. rege et nedum inito et concluso, verum et hteris manu propria subscriptis, et sigiho, et iuramento firmatis. Dixit praeterea se credere Romanorum regem antequam audita morte serenissimi regis ahquid moneret missurum oratorem ad suam regiam maiestatem de huiusmodi contractibus admonendo suam maiestatem, et quod tunc deberet bene dehberare sua maiestas, quid domino Romanorum regi esset responsura. Nam si ahquid lmpacati responderit, vereor, ne dominus Romanorum rex incipiat ius suum armis prosequi. Sed non mihi videretur esse ex re reginahs maiestatis, neque sui infantis. Nam si ad arma veniretur, primum omnem dominus Romanorum rex diceret forte se non teneri ad implectionem promissorum iuxta conditiones conscriptas in tractatu pacis, cum suae maiestati non servarentur promissa, hoc est consignatio regni sine armis. Quomodo autem reginahs maiestas viiibus Hungarorum tantum, qui partes suae maiestatis sequerenrur, posset resistere viribus domini Romanorum regis, hoc dominum Agriensis dixit: se non posse videre. Nam serenissimus rex defunctus in virili existens aetate, inter Hungaros nutritus multo maioribus viribus nunquam resistere potuit, quandocunque ad arma est ventum. Dixit autem multo maioribus viribus, quia si maiestas vestra reginahs ad arma cum domino Romanorum rege veniet, multo pauciores habebit secum Hungaros, quam dominus rex habuit. Restat igitur, ut si maiestas vestra voluerit defendere frhum in regno, veniat ad auxiha Turcica, quae quam infida, infirmaque sint, vel ex hoc hquido constat, quod serenissimus dominus rex defunctus nunquam ad tam duras conditiones descendisset sua sponte, si recte non cognivisset et se viribus Hungaricis solis non posse domino Romanorum regi resistere et auxiha Turcica nedum fida et firma esse et regno exitiaha. Item reverendissimus dominus, dominus episcopus Transilvaniensis Statihus dum iret orator domini regis defuncti ad caesaream et catholicam maiestatem (ex qua legatione nondum redtit), ex itinere nuntiavit sacratissimo domino nostro nomine domini regis defuncti penes literas credentionales suae maiestatis (ut ad me Agriensem ex urbe certo scribitur) caesarem Turcarum pettisse a domino rege defuncto Budam, Albam Regalem et Quinque Ecclesias, quod non credit dominus Agriensis fuisse ausum dommum Transilvaniensem nuntiasse summo pontifici, nisi sibi specialiter hoc fuisset datum in mandatis a domino rege defuncto. Neque suam maiestatem dedisse in commissis taha nisi vera fuissent. In cuius rei verum argumentum, cum sua maiestas proficisceretur in Transilvaniam Quadragesima proxime transacta, abstulit secum ex Buda quaecumque chara, quaecumque pretiosa habuit. Immo et vestram maiestatem iam commiserat spectabiti et magnifico domino de Peren, ut ad medium Aprihs Varadinum duceret. Quod et fecisset, si per uterum maiestatis vestrae hcuisset, firntiter credens hac aestate Turcam Budam occupaturam. Nec unquam destitit esse solhcitus de vestra maiestate reginah, antequam certum nuntium ex porta caesaris Turcarum habuisset, qui affirmasset caesarem Turcarum non venturum hac aestate. Facile est ergo hoc cogitare homini futura prospi-