Századok – 1995
Tanulmányok - Makkay János: Decebál kincsei V/967
1006 MAKKAY JÁNOS Martinusiusnak teménytelen kintsei találtattak, a' mint azt Bethlen Farkas ..." leírta ad anno 1551. Idézi a továbbiakban Bethlent, majd hozzáteszi (p. 64):,,A' Spanyolok az Erdélyi Peruba-is el-tudtak érkezni." Kovásznai Tóth Sándor: A magyar pénzekről. Kézirat, 1789-1792 között. Közzéteszi Dékáni Kálmán in Numizmatikai Közlöny 10, 1911, 109-116. p. 110: ) r A' Strigy viziböl nem egy ízben halásztak ki olyan arany pénzt, mely Lisimachusé volt." Köleseri, Samuelis, de Keres-Eer: Avraria Romano-Dacica, vna cvm Valachiae Cis-Alvtanae Svbterraneae descriptione Michaelis Schendo, R.C. Eq. Vanderbech, itervm edita cvris Ioannis Seivert. 1. kiad. Cibinii, 1717 (a függelék nélkül), 2.kiad. Posonii et Cassoviae, 1780. 1780, C.15, p. 27: „In, vei ad ripam Strigii, olim Sargetiae amnis, prope Regiam Decebali Aegetusami, quam alii ridicule ad Albam locant, effossi, istius thesauri memorata Xiphilino, Epitomatore Dionis, ac omnium inde scriptorum rerum Dacicarum traditio fabulosa non minus, ac commentitia est; quam sepulcrum Cyri thesauris ingentibus repletum. Probabile haud est Decebalum de sua, suorumque fortuna desperantem in fluuium Aegetusam praeter labentem, cuius tanta ibidem vadositas, vt omnes in fundo lapillos numeres; tanta vicissim copiosis imbribus aucti rapiditas, vt securitatem nullus oppositus obex, aut defossa fornix promitatt, submergere thesaurum regium maluisse, quam montanis occultare cauernis, alpiumque quibus regio adiacet, credere silentio. [p. 28] c. 16. Stabiliri nihilominus a recentioribus verisimilitudo visa, per diuitem auri Lysimachei piscaturam in ripa Strigii anno 1545. factam, qua reliquias thesauri Decebalaei post Traianum detectas esse persuadere nituntur. Lysimacheorum equidem duo millia Augusto Imperátori Ferdinando Primo, a Georgio Martinusio Gubernátoré dono missa, quatuor millia autem pro se retenta, acta publica referunt. Sed vtrum in fluuio Sargetio, vei si in illó, quia prope ad infiuentum Marusii, quinque autem milliaribus a Regia Decebalaea inuenta sunt, vt perhibetur, an pars reconditi thesauri censeri possint, vei ipso autore ex massa auri, quam titulo Thesaurariatus Isabellae Ex-Reginae, et Ioannis secundi possederat, cusi fuerint, quis certo aiTirmabit? 17. Ex História Transiluanica illustris quondam Cancellarii, Volfgangi de Beilen, id apprime constat, post decessum in eiusdem noua arce ad Szamosium sita, reperta fuisse solum auri rudis octigenta septuaginta duo pondo; palacrarum seu grumorum grandiorum ex arrugiis, et amnium ramentis crassioribus lectorum viginti; argenti crudi bis mille trecenta octuaginta Septem pondo; in laminis quadringenta sexaginta sex: Lysimacheorum, quorum singula quaternis Hungaricis aestimabantur quatuor millia. Vidi ego Lysimachea non solum, sed et alia tarn aurea, quam argentea numismata apographa non pauca, et imitatione authenticorum, tarn Imperatoriorum, quam Consularium cusa, incauta curiositate muneris loco data probe noui. 18. Ex hoc fonte nata videtur communis, & in multorum scriniis arcani loco seruata de Darii thesauro in Dacia absconso fabula: imo resuscitata nuper speciosa, sed quam temeraria! de Traiani thesauro in montanis ab Huniado dictis, latente, impostura 19. Apud Claudiopolitanos in hodiernum vsque diem, tenet relationis fides: Ciuem Claudiopolitanum Crepidarium cum extrema pauperie colluctantem, ex inuentis
