Hadaly Carolus: Elementa Hydrotechnicae
32. T h e o r. Principális causa celeritatis fluminis est aberratio libelláé fluminis a vera linea borizontali, seu est delapsus. Demonst. Quandocunque enim libella fluminis aberrat a vera linea horizontali, libella ea exhibet planum inclinatum, in quo ipsae particulae aqueae constituuntur ; ergo, cum particulae aqueae, utpote sphaericae, iu piano inclinato semper basi destituantur (a), aata inclinatione , seu aberratione libelláé fluminis, sequi mot'um , seu iis indi celeritatem necesse est ; erg >. 35. Coro II. Igitur depressio , seu inclinatio , seu aberratio libelláé fluminis maior maioris, minor minoris celeritatis causa est. 34. T |i e o r. Flumina non decurrunt per continuum planum inclinatum. Demonst. Cum enim motus per continuum planum inclinatum constanter acceleretur, flumina , cumprimis rectilinea , deberent eo incitatiori cursu ferri (ob longius planum continue inclinatum), quo longius ab origine sua recedunt, atqui experientia contrarium docet, docet nempe flumina saepe in plagis ab origine sua remotioribus lentius quam in propinquioribus volvi , ergo. 35. Cor oll. In struendis longis caualihus rectilineis planum semper magis magisque inclinare improbatur ; quia aquae tandem decur« rerent velocissime, navigationem , cujus ratio hie praecipue habenda est , prorsus impediturae. Schol. Licet planum inclinatum fluminis hie et illic saepe interrurnpatur , ae interruptum varie antrorsum , etiam elevetur , aut per csrtum intervallum horizonti quandoque paral(a) Horváth ]>\\ys. gen. §. 25o. ade edit. 4ta. 1776. Tyrnay.
