Heringius Johannes: Tractatus singularis de Molendinis eorumque jure... (Francofurti, Danielem et Dauidem, 1625)
J04 DcAli 3 } A k lius f modus traditur ibi per eumdem Bartolum ac Ripam,in quaeftione,Num mutatione aluei perdaturius aquaeducendae ex flumine publico?Quam dependere ab intellc&u inquit d. I. nocture 5. § fi aquam 2. D. deaq. quotid. & afi. &antequamadeius refolutionem deueniat,expcdire fubnedit ícire, quá34 dof alueus dicaturmutatus? JCtus inLadeo §fitoto D.de acq.rer.domin. tria dicitefle neceffaria:primum, quod flumen dereliquerit naturalem alueum : fecűdum,quod dereliqueriteum in totum:rertium,quod alio loco flu^ ere caepenr. Ex quibus f plura fequuntur nempe quod fi flumen íolitum fit reuerri, non dicatur alueus mntatus.Exemplum ponit in flumine defluente per territotium ciuitatis Nurtiae, quod Tui bido nuncupatur, ôc à mille annis íolet feptennio fluere,ac fepténio iterum íe occultare.Inillo feptennio occultationisnon dicitur Alueus mutatuspropter confuetudinem redeundi, fecundum Bart tu d.traä.Tyberiad.part. 3 .verb, reliclo argum. l.naturalem %.pauonum D. d.tÁe acquir.rer.domin. iunßis his quas de flumine SambhatiŐ tradiài,fup.qu*fi.44. num. 18. Deinde, quod fi circumriuerecaepent flumen,rémanente aliqua parte agri, fiue vno brachioin antiquo alueo, nondicitutalueusmutatus : quando nempe per plura loca fluit, &in quolibet tctineat nomeniftius flurainis,vtTicinus pro« pe Papiam &PadusPrope Ferrariam. 3 6 Ad quamrum ergo iftud t Bartolus refpondet,duas faciens conclufioncs, quarum prima eft : Quod muratione aluei vno imperii fac2a,perdatur ius aquaeduâus ex flumine publico;quiamuraroalueo cenfeacur aliud fl u men d. §. fi aquam i. tbt : quia et locoMeft nouo alucojauimhrtpcfitanoefi, (ècundumgloflàm ibid.&Bartol.4Íí../. / /«owíww.AtRiparegerit, hancinterprcrarionem tubiiftcre non poilè; 6\: ita potius intelligit illum textum, vt amittatur ius aquaeducendae, etiamíi fundus intermedius ( inter fuudum meum , per quem ducebam antea aquam ad molendinum ôc ipfum flumen j meus fit; quia ci fundo mco nonf;icritinpofitafctuitus,hoc;cft,quianon iei& conceiTum à Principe, quod per illum fundum aquam ducere poflimcx flumine nauigabili; nec egopraeoccupauerim ius aquaedu&uspereumfundum intelligcndo textű de flumine non-nauigabili. Ex quofeinferreadftruir, quod multo magis ius illud perdatur,fi fundus intermedius fit alienus; quia talis fundus impediat feruitutem aquaeduclus /. qutfetta § fin. D. defieru. ruft.prad. Et licet Dominus illius fundi intermedii confenriat perfundum fuum aquam duci, non tamen amiiTum ius reçu perari poteft : quia Ripa autore,mihi non eft conceflum ius aquçdudus à Principe. Sed dubitari adhuc f idem fubiungit:37 Quid fi inter fundum feruienremőc nouum alucum fit intermedius fundus meus.őc ego iure nouae praeoccupationis volo ex nouo alucoaquam ducere per fundum meum inrermedium , fundumque ruum feruienrem, ad meum molendinum,an poflim? Bartolum ibidem vellc , quod non, Ripa teftatur : quia repentinaaluei muratione amifla fit feruitus aquaeducendae ; ac rarionem rarionis efte, quia non fir idem flumcn,ex quo debes mihi illam feruirurem. Ripa quidem initio addit, quodratioifta non videaturvera,pcrtextum ind.l.adeo $ fitoto y in ver.reuerfum.Nam fi diuerfum (inquir) flumen ciTet , non diceretur reuerfum/. i .&per tot. D.de cap. & pofilim.reuer. Poftea ramen defendendo dici pofie ait, quod ibiponatut flumen pro aqua, quae cft eadem, licet mutatusfuerit alueus; ficut vinum eft idem, mutato dolio : flumen autem fit diuerfum , quia conftar ex tribus iftis,alueo ripis & aqua, vr poft eum dixit Gothohedasfitp. num. 27. Mutatis ergo ripis & alueo nouum cútíiamcn^argum.l.tus cintle 6.vbi Dd deiuft.&iu. Sed viciftim moner confiderandum,fi eadem efler aqua quod non videatur exftincta feruituseiufdemaquar-duccndç;nifi dixeris,quod licet eadem fit aqua, non tamen reperiatut inpolita feruirus ducendi earn ex nouo alueo. Srareigirur conclude adfertionem , quod fubiranea aluei mutatione pendatur priuilegium ac feruitus
