Cherrier Miklós János: Institutiones Historiae Ecclesiasticae. Tom.3. (Pestini, 1841) - 21.951c
166 O § 6. Status Civilis Russiae et Poloniae. Russia imprudenti consilio Wlodimiri M. in plures Principatus divisa et mutuis principum dissensionibus ac bellis attenuata supremam malorum afflictionem experta est, cum expugnata anno Í 238. a Tartaris, seu potius Mogolis urbe Moscovia eis tributum solvere, ac duobus et amplius seculis sub eorum jugo gemere debuit 2S). Donec tandem funestam Russorum sortem emendaturus magni animi princeps Joannes Bazilovics excusso anno 1462. Tartarorum dominio, et devictis aemulis gentis suae principibus, tam suis libertatem revindicasset, quam etiam primus se totius Russiae Dominum nuncupavisset 29). Polonia pariter magnis motibus hoc tempore exposita est adeo, ut principes ejus nec quidem regiam dignitatem suam constanter tueri valuerint, lndeaccidit, ut ab anno 1028—1295. Poloniae jam reges jam duces praefuerint. Dissidia aucta sunt, ubi Boleslaus Ili. circa annum 1138. regnum intér quatuor filios dividens aemulationi et invidiae occasionem dedisset. Ab illo tempore Silesiain et Massoviam a Polonia separatam proprii principes rexerunt ,',°). Post annum 1238. Tartari per Lithvaniam in Poloniam irruentes, magnam stragem intulerunt, et universam provinciam foedum in modum devastarunt 31). Uladisluns Lőhetek attamen anno 1305. et 1309. minorem ac majorem Poloniam revindicans potentissimuru regnum instauravit, quod sub ejusdem filio Casimiro JU. adhuc magis auctum est, cum is non solum gentis culturam salutaribus legibus elevaverit, verum et regni limites ampliores reddiderit. Cessante cum morte Cusimiri anno 1370, stirpe mascula Piaslo23) Sigism. L. B. de Herberstein in commentariis rer. Moscoviticarum p. 6. et 64. 29) Herberstein ibidem , et Hedetistenius de bello Mo- scovitico p. 334. uterque continetur inter scriptores rerum Moscovi- ticar. apud Wechelum anno 1600. 30) Georg. David. Aland de imperii Romano-German. regnante stirpe Salica et habita praesertim erga Poloniam Lips. 1752. f. Crissenii Feroensis (Jo. Gottl. Boehmii) de ortu regiae dignit. in Polonia recitatio academica Lips. 1754. 4. 31) Dlugossus L. VII. p. 670. et seq. Boguphali Chronie. Poloniae in Somersbergii Scriptor, rer. Siles. T, I.
