Cherrier Miklós János: Institutiones Historiae Ecclesiasticae. Tom.3. (Pestini, 1841) - 21.951c
132 ciebant. Si vero in causas tantorum malorum inquiramus , has potissimum deprehendimus 1) ruditas homiuum et ignorantia Religionis , homipes enim existimabant Religionem in externis pietatis exercitiis consistere, ac cuncta peccata solis operibus duris , et asperis deleri, aut donationibus, quibus ecclesias, aut monasteria ditabant, expiari. 2) Ferox, et aspera hominum indoles, qua illi ex gentilismo adhuc imbuti, salutares Religionis Christianae effectus nondum plene sentiebant, verum potius in bella ludos equestres, et strepitus armorum ,5) inclinabant. 3) Tristissimus litcia- rum status , quem apud omnes observare lieuit. Nobilitas literarum studia adeo neglexerat, ut nequidem artem legendi, aut scribendi calleret, totamque rem literariagt ad claustra, et clerum relegaret. Inde factum ut ipse clerus, et monachi neglectis sublimioribus Theologiae disciplinis, jurisprudentiae medicinae, aliisque politicis scientiis operam navantes fidelibus suis ad solidae pietatis et genuinae virtutis studium ducendis aeque impares redderentur, tantumque deficerent, ut nonnulli eorum teste Ralfierio Veronensi nequidem symbolum Apostolorum e memoria referre 16) ***) nos- sent. 4) Perturbatus regnorum status, cum posterorum Car oli M. potestas impediretur per arrogantes vasallos, qui opes imperii de- glutiehant, et imperantibus praevalebant. Ceterum haec cuncta non ita sumenda sunt, ac si his temporibus in Ecclesia nulli fuissent, qui perfectioni Evangelicae studuissent, aut vitae sanctimoniam secuti fuissent. Erant enim in classe hominum omni tales etiam, qui et ratione scientiarum supra coevos suos superent et dignos Virtutis, imo et Sanctitatis fructus referrent. Tales erant Paschalis I. Leo IV7. Nicolaus I. Leo IX. Pontifices Romani, Henricus II. imperator , Eduardus II. et III. Britanniae, Stephanus Hungáriáé reges, et Emerixtt posterioris filius; Episcopi Er ide ricas Ultrajectensis , Adalbertus Pragensis , Elphegus , et Os- valdus Canturarieuses, Gerardus Csanadieusis, Udulricus Augustanus, Erhqrdns Ratisbonensis , et alii; abbates: Odilo Cln- niacensis Fridericus Hiersaugiensis , pluresque monachi , et eremitae; denique Cunigundis Henrid II. imperatoris uxor et virgo, 15 15) Meiners historische Verglcichuung der Sitten des Mittelalters mit denen unsers Jahrhiind. vol. I. p. 151, et scq. 10) Rather Verőn. de contemtu Canon, apud Dächeri in spicli* T. I. pag. 370.
