Kelemen Imre: Institutiones juris privati Hungarici... Libri 2. De rebus. Vol.1. (Pestini, 1814) - 10.407b

Teftamentorum initiis paulo profundius meditantem, utraque haec via ad ultimam antiquitatem reducit, ac prior illic etiam tandem deftituit. Nam ut Romanorum XII. Tabulas, nominatim Tab. V. n. i. aliaque profanae vetustatis monumenta, tanquam a- lioquin viciniora nobis, silentio transeam; Moyses, quo antiquiorem fide dignum Scriptorem non habemus , quin innuat, aut etiam probari possit, illam omnium primam,’ inter homines, hujus gener’s dispositionem fuisse , cap. 48* v. ,5. refert, qua ratione Jacobus Patriarcha jam jam moriturus, nepotes suos, filios Josephi, Manassem et Ephraim, in suos cooptando pares cum Patruis in Successione effecerit; quomodo item Ibid. v. 42. Josepho partem unam extra fratres suos dederit, quam tulit de manu A- morrhaei in gladio , et arcu suo. Nae haec ultimae voluntatis, seu testamentaria declaratio fuit, qua historica cognitio altius ascendere nequit. At philosophica proxime ad ipsa humani generis primordia assurgit. Ceasante nempe primaeva illa communione negativa, inductisque rerum Dominiis consectarium erat, ut Dominus de re sua pro arbitrio, pure, vel sub conditione eaque una, aut pluribus dispone- _ re posset. Si itaque sub duplici conditione mortis , et non revocatae voluntatis disponat, reipsa Tefta- mentnm condit. Origo itaque philosophica Teftamentorum ex ipso rerum Dominio, atque adeo Jure naturali hypothetico recte arcessitur. Martini de Jur. nat. cap„ 13. 14. item cap. 48. posit. 783. seqq,

§• 510Testamenti definitio.

Testamentum ad mentem legum hungarica* rum definiri potest: Voluntatis ultimae legitima declaratio de eo, quod quis cum patrimonio suo post mortem feri vult. Quia est

1-0 Voluntatis declaratio , ex hoc intelli- gitur, eos solum teftari poiTe , qui tam phyii- ca , quam morali facultate pollent, actus liberos ac deliberatos ponendi, mentemque suam

—„ 848 —