Hittudományi Folyóirat 19. (1908)
Dr. Adalbertus Breznay: Castigatio modernismi seu modernismus statera sanctuarii expensus
442 DR. ADALBERTUS BREZNAY. In Hungária lingva latina viget. Sedis Ap. triplex iudicium. hac lingva, a casca vetustate longo saeculorum decursu consecrata, per totum orbem terrarum exercet, fovet, auget, defendit, vindicatque summam huius vitae terrestris rem : religionem dico Christianam. Hac nimirum lingva celebratur sacrificii Crucis quotidiana innovatio, hac lingva admini- strantur salutis nostrae sacramenta. Quid, quaeso, vis amplius? Cogita, manente ecclesiae lingva, ut oportet, lingva latina, cogita inquam clerum catholicum usu et intelligentia lingvae latinae destitutum. Quid eveniet ? Tacebunt, si non particularia, certe oecumenica Concilia, — aut in confusione lingvarum, deficiente lingva latina, Patres Concilii alter alterum, quomodo, quaeso vel intelligere poterunt ? — Romanorum porro Pontificum latinae Litt. Encyclicae surdis ut aiunt auribus cantabunt, et Sacrificii Missae ac sacramentorum administratio ex opere excellenter divino- humano efficietur opus mere mechanicum. Quod Deus avertat! Et haec ipsa est illa magna ratio, cur in Hungária, multuram lingvarum pondere iam ceteroquin sat superque onerata, usus lingvae latinae, ab initiis religionis christianae in his terris longo saeculorum usu confirmata, in educatione cleri et in institutionibus theologicis sartus textusque adusque permansit et viget. Huius itaque in sacram ecclesiae lingvam latinam studii et dilectionis nostratum testem voluimus esse hanc qualem- cunque de modernismo latinam dissertationem. Sedis Apostolicae de modernismo sententia. 8. Sedes Apostolim, anno elapso, in caussam modernismi ter descendit : primum, edito Decreto S. Officii »Lamentabili« die 3. Jul. 1907., quo 65 propositiones modernistarum pro- scribuntur ; 1 deinde Litteris Encyclicis SS. D. N. Pii PP. X. »Pascendi dominici gregis« die 8. Sept. 1907., quibus doc- trinae modernistarum exponuntur, caussae errorum excuti- untur atque remedia ad averruncandam perniciem prae1 Cf. Litt, encycl. ADioec. Strig. a. 1907. XII. p. 125. ss.