Hittudományi Folyóirat 9. (1898)
Dr. Stuckner János: Az erkölcsi rendszerek, különös tekintettel a probabilismusra
DE. STUOKNER JÁNOS. terjedelmükben közölni: Objicit (Patutius), legis aeternae possessionem nostrae libertatis possessionem antecedere: ideoqne ait, quod in dubiis opinio, quae stat pro lege, praeferri debet. Respondeo. Iam supra vidimus, quod theo- logi dicunt, legem aeternam respectu hominum non esse vere et proprie legem. Sed concesso, quod sit, nequaquam dici potest, legis aeternae obligationem possidere anteceden- ter ad libertatem a Domino homini datam. (Quamvis enim nulla sit in Deo cognitionis et consilis successio, quia, omnia Deo ab aeterno praesentia fuerunt, nihilominus prioritat( rationis sive naturae hanc in mente divina ante legem contemplatus est; prius enim a legislatore considerantur subditi juxta propriam naturam et eorum statum, et postea consideratur lex conveniens eis imponenda. Dico, conveniens : siquidem Deus aliam legem statuit pro angelis, aliam pro hominibus: et pro his aliam pro sacerdotibus, aliam pro laicis, aliamque pro conjugatis, aliam pro coelibibus. Haec doctrina utique non est mea, sed d. Thomae, qui ponit quaesitum, utrum sit aliqua lex aeterna'? . . . Et respondet: Ad primum dicendum, quod ea, quae in seipsis non sunt, apud Deum existunt, in quantum sunt ah ipso cognita et praeordinata, secundum illud ad Rom. 4. 17.: Qui vocat ea. quae non sunt, tamquam ea, quae sunt. Sic igitur aeternus divinae legis conceptus habet rationem legis aeternae, secun- dum quod a Deo ordinatur ad gubernationem rerum ab ipso praecognitarum. Adverte, ah ipso praecognitarum.. Itaque prioritate rationis prius a Deo consideratus fuit homo tan- quam liber et deinde considerata fuit lex, qua homo ligán- dus erat. Exempli gratia: Deus ob aeterno prohibuit homi- cidium; ergo prioritate rationis prius consideravit ,homines, qui interfici possent et postea praeceptum dedit eis, ne alter alterum interficeret. A törvény és szabadság ilyetén felfogása a legszoli- dabb alapokon áll. Kérdés már, mi lehet e tárgyban az előbbrevalóság szempontjából tett megkülönböztetésnek a gyakorlati haszna? Mert nem merőn értelmi igazságról van itt szó, hanem a kérdés, igazán gyakorlati, amint maga a 432
