Stocker Laurentius: Thermographia Budensis, seu scrutinium physico-medicum aquarum mineralium Budae scaturientium.. - Budae, Johannes Georgius Nottenstein, 1729. (S. 0719)
2 Caput //. 3. Verüm miílls herum eximiorum naturae fcrutatorum fententiis, utpoté, quae minüs probabiies videntur, Jiceat remotis litibus, őc controverliis meum circá hunc aquarum motum, mirabilem proferrc fenfum, ut mihi praeprimis fubtiliílímus Scaliger exercitatione. 46. 6: cum eo Vilnius lib. 2 d o hiftoriae naturalis cap. 65. fuggerunt, ubi hic ponderi, ille veróventís fubterraneis aquarum tribuit circuitum , adeóque aeris, Sc ponderis prementis, feu incumbentis quoque aquas eflein motu continuo , at ventis fubterraneis aquarum tribuere propulfum paradoxum eíTenon difficulter conjicimus, ftanteíiquidem hac hypothefí in fcaturiginibus ventos indies uná cum aquis prorumpere confentaneum foret, quod experientiae repugnat, pondus veró, quod concernit terrae, ut aquarum Oceani pariter in dubium revocatur, cum gravilHmorum etiam virorum fententiae, quae aquas in Joco proprio gravidare multis experimentis adduéti, rotundé negant, terram veró tanquam corpus folidum aquas in meatibus fubterraneis contentas protruderej, fe exprimere adeó ineptum videtur , ut refutatione indignumjit, aliud aitáquepondus, aliudque propeilens inveíligandum erit. 4. Jußus Lipßus in Philofophia íloica lib. 2. cap. 6. verba Plinii magis correfta proponit, Pliníi enim verba iicfonant: Aqua in fumma juga Spiritu aBu , tr terra pondere exprejfa fypbortum modd emicat , prasdiftus Juflus Lipiius iJlud Jy : terra omittens , pondere tantum adducere voluit,ubiautem, S: in quopondus illud lateat, nobis nunc inquirereincumbit , quod vix alibi, quäm in aqua marina, feu mole potius aquarum oceani, <31 athmolphaera ei perpendiculariter innitente quaerendum eile < 'exiiHmo , aer namque, quä laté per athmofphaerampatet, gravitate, víque fuá eJafticá, feu expanfivá aquarum fuperfíciei incumbens, fraquae in fafto profundóque oceano limitibus terrae concluiae ponderefuo poíteá probando ad barathrum, feu abyfc fum ftagnantes, quä patent meatus, exprimunt, ŐT propellunt, íicque fontes vertunt ailiduos. 5- s-
