Stocker Laurentius: Thermographia Budensis, seu scrutinium physico-medicum aquarum mineralium Budae scaturientium.. - Budae, Johannes Georgius Nottenstein, 1729. (S. 0719)
Í Caput //. ritatem ampleéfcor, cujus prurigine accitus in matéria praefenti mtnűs tritam incedere femitam aufus fum. Q. 3. Sunt nonnulli fama celebres Philofophi, quiminera^ Jia, Őc metalla in terrae viíceribus, reliqua fublunaria unanimes ex aqua materiaiiter produci rationum , Őc experimentorum ferie ftipati contendunt, quod forsán, íifuo feníu őc reété faná mente, neque pJané fíné limitatione intelleóhi accipiatur, non omninö á veritatealienum judicabitur, quid enim Peripateticoíum matéria prima aliudfonat? quám unam, eandémquererum omnium eííe materiam omnrum formarum capacem proprium videlicet naturae generantis; hanc autem ex elemen tor um mixtione, circulatione, variáque difpolítione fuam ducere progejniem^ vix ullus, utautumo, refragabitur ; őcquamvls duo íint elementa dióíra pafüva^adeóquemagis quasi materialia, duoverö aéliva magis ad naturam ipíritüs evadentia , íunt tamen omnia materialia, őc corpora, licét fímpliciíílma, quae in prima in fe in^ricem anioné ultimö in concretum falinofum igne Őc aquá íbíubile coiverant> quod agrisintercapedinein fíuorem reduéhinr aquae mentitur clementum , éftque aqua vulgáris fluminum 9 fontiúmque, quse űm fimplici, aceiementali feréconjunftamatéria eft,exqua omnia materiaiiter generantur 5 cuiaíTociantur aer őc ignís elementalis tanquam elementa magis SpirituaJia, őr jefpeftu iJlorum aéfciva , quibus in motum , jöuorémque, őrliquiditatemaguntur, ut ingreílum fortiantur, őc in mixtorum fubftantiam commodiüs recipiantur, omne nároque, quod rerum nutrimento eile folet forma iiquida fefe ofFert tam fnregno minerali vegetabilí, quám anímaJi, in mineraJi fulphur eil, őc cnercurius vaporetenüs extenüata, in vegetabiJi aqua effc pltrvia]is, in animali laéfceus eft chyíus in fanguínem verfus, omnia ín forma líquida, őc humída r Vertim quíbus nutrímur, iís conftamus, fed quíbus conftamus, ex iis etiam fumus; ergö exíiquidis , őc humidis fumus; fumus autem ex príma matéria; ergö prima matéria Jiquida eft, őc humidaj quemadmodüm ftimus omne