Notitia hungáriae novae historico geographica (Budapest, 2012)
Veszprém vármegye
572 COMITATUS VESPRIMIENSIS PARS SPECIALIS MEMB. II. Kis Borson. Torna. Nagy Jenő. eiusdemque praedecessoribus legitimis Hungáriáé regibus impendissent, motus pietate, et misericordia in Catharinam Czopi,3 Helenam Huszár,2 et Dorotheam Börsönyi,3 eorundem nobilium coniuges, ea propter, quod litteras antiquas iniquitate temporum deperdidissent,4 novo donationis titulo dedit, donavit, et contulit. Eorum ergo posteri cum in crebras lineas, et familias distincti, et amplificati essent, tenent pagum eundem numero sane frequenti, maiorique et heic, quam ut possint pro maiorum dignitate nobilitatem tueri. Sunt autem in iisdem partim catholici, partim Lutherani, utraque religione singulis ludimagistris, quibus contiguae aedes sacrae sunt, ad exercendum commissa.5 Terrenum et his exile clauditur ab oriente finibus Iszkáz, a meridie Tüskevár,6 ab occidente Thorna, et Borson, et a septentrione7 Kerta, qui singuli vix ulterius, quam ad ia- ctum tormenti ab invicem disterminantur. Caeteroquin8 ager sabu[p. lOl.Jlosus,9 prata parca, silvae modicae, neque aquis abundantibus. 18. ) Kis Borson10 proximus priori in occidentem, ex eadem plaga mundi, Nagy Börsönn deserto coarctatur, contingitque in meridiem pagum Thorna,12 in septentrionem13 vero Kerta. Itaque non tantum ob Nagy-Börsön,14 vocatur hic Kiss-Bőrsön,15 sed etiam ob terreni, et vici exilitatem. Constat enim nonnullis tantum aediculis nobilibus, heredibusque16 familiarum olim Nagy, et Gerecs, Börsönyique,17 quarum primores ab antiquis regibus agellum hunc impetrarunt. Aliqua modica silvarum eis versus Kertam portio est, reliqua sunt aperta, agro sabuloso, parcissimoque foenisecio. Incolae autem18 catholici,19 et20 Lutherani. 19. ) Torna vicus priori in meridiem, ab oriente habet adfinem vicum Tüskevár,21 a meridie desertum Csipánháza 22 et a septentrione23 Krakó-Szörcsök.24 Insidet loco erecto25 prope rivum sui nominis, a quo multum vitiatur agrorum modus. Nam praeterquam, quod in lutum abit, anno pluvio etiam glarea solum miscetur, fertque difficulter semina; par et pratorum infortunium foenisecia impedit saepe, et corrumpit. Alioquin silvae non desunt, sed vicus olim desertus diu stetit sine incolis, quorum maiores, qui locum impetraverunt ab Vladislao, fuerunt: Demökii. Ab iis vero Ferdinandi II. regis temporibus praesertim Susannae Demökianae indulgentia acquisivit26 portionem Emericus Gőgös, impetratis ab eodem Ferdinando anno MDCXXXIII. donatoriis litteris/ quas adhuc adservat eiusdem Gögösi familia, quae post desolationem loci prima partem suam insedit, Demökianis post ante annos aliquot succedentibus, [p. 102.] 20. ) Nagy Jenő27 oppidum populosum catholicum Episcopi Iauriensis, clauditur ab oriente Pacsiháza praedio, a meridie vero vico Kis Jenő,2% ab occidente Lovasd, et Baratfa desertis provinciolae Szaladiensis, nec non Torna Comitatus Veszprimiensis29 a septentrione30 1 A p. 126. Czopy 2 A p. 126. Huszár 3 A p. 126. Beörseöny 4 A p. 126. deperdidisset 5 Ap. 126. comissa 6 A p. 126. Tüskevár 7 A p. 126. septemtrione 8 A p. 126. Caeteroqui 9 corr. ex sabusabulosus 10 Kis Borson A p. 126. Kis-Börsen 11 Nagy Borson A p. 126. Nagy-Börsen 12 A p. 126. Torna 13 A p. 126. septemtrionem 14 A p. 126 .Nagy-Börsen 15 A p. 126. Kis-Börsen 16 corr. ex haeredibusque 17 A p. 126. Börsenyique 18Ap. 126. add .partim 19 A p. 126. add. sunt 20 A p. 126 .partim 21 A p. 126 .Tüskevár 22 Ap. 126. Csipanhaza 23 Ap. 126. septemtrione 24 A p. 126. Krakó-Szőrösek 25 corr. ex er recto 26 corr. ex aquisivit 27 Nagy Jenő A p. 127. Nagy-Jenö 28 Kis Jenő A p. 127. Kis-Jenö 29 A p. 127. Vesprémiensis 30 A p. 127. septemtrione ' Vide diploma Ferdinandi III. regis Hungáriáé d. 20. Febr. 1633. expeditum, cuius copia invenitur in Libri Regii nr. 9.33/a. pp. 45-46.